Арыҫлан Мөбәрәков исемендәге Сибай башҡорт дәүләт драма театрында эшләүсе Башҡортостандың атҡаҙанған артисы Әлфирә ҒӘЛЛӘМОВА ошо көндәрҙә матур ғүмер байрамын билдәләй. Ошо уңайҙан ижади шәхес менән әңгәмә ҡорҙоҡ.

Билдәле боксер Артур Собханғолов Тажикстандан донъя чемпионаты призеры, Олимпия уйындарында ҡатнашыусы Баходур Усмонов менән рингта осрашасаҡ.

Былтыр Ишембайҙа үткән юрматы башҡорттары ырыуы йыйынында Ырымбур өлкәһенән ҙур ғына делегация ҡатнашҡайны. Өлкәнең Новосергеевка районы биләмәһендәге Ҡыуайыр йылғаһы буйҙарын төйәк иткән Мерәҫ ауылы юрматылары ине улар. Стәрлебаш районы юрматылары бигерәк тә шат булды был ҡунаҡтарға, сөнки улар райондың Аллағыуат ауылынан күсеп китеп, Мерәҫ тигән ауылға нигеҙ һалған юрматылар тураһында иҫтәлекте хәтерҙәрендә һаҡлайҙар ине әле.

-Ҡаҙҙарҙы йылғаға алып барам, - тип киткәйне, оҙаҡланы Динислам.
Иркен итеп "бассейн" эшләп ҡуйғайны ла ул, һыймай башланылар. Ҡойонабыҙ, тиҙәр ҙә, һыуҙы түгеп-сәсеп, үҙҙәре лә бысранып бөтәләр. Зыу килеп, кәртәгә һыймай йүгерешеп алып китәләр. Күтәрелеп осорға маташҡан булалар хатта, тик ҡанаттары әлегә ҡыҫҡа, ҡауырһындары шыйыҡ.

Кем ул мәктәп директоры? Дөрөҫөн әйтергә кәрәк, директорҙарҙы махсус рәүештә бер ҡайҙа ла уҡытмайҙар, ул шул уҡ уҡытыусы. Тик бер нәмәне оноторға ярамай, директор ҡулында "түргә элә торған сабата"һы була. "Сабата"һын түргә эләме-юҡмы, был уның шәхси эше. Сибай ҡалаһының Рамаҙан Өмөтбаев исемендәге Башҡорт лицейы директоры Дилә Урал ҡыҙы ФӘТҠУЛЛИНА менән һөйләшкәндә уның эш кабинеты түренә ҡарап-ҡарап ҡуйҙым. Әлегә унда сабата элерҙәй ҡаҙаҡ күренмәй. Моғайын, күренмәҫ тә. Ул асыҡ сырайлы, асыҡ фекерле йәш етәксе, әлегә баш булырға өйрәнә, яңы ысулдар эҙләй, асыштар яһай. Иң мөһиме, ана шул эҙләнеүҙәрендә ул үҙе етәкләгән уҡыу йортоноң матур йолаларын, ныҡлы нигеҙен һаҡлай. Шуға ла башҡорт лицейының асылы, сағыу йөҙө бар. Әңгәмә - директор менән.

Театр - үҙе бер башҡа ғәжәйеп донъя, меңәр йылдар дауамында үҫешкән һәм үҙгәрә барған иң боронғо һәм мауыҡтырғыс сәнғәт төрө. "Әгәр театрҙың асылы күңел асыу тамашаһында ғына булһа, бәлки, уға шул тиклем ҙур көс һалырға ла кәрәкмәҫ ине. Әммә театр ул - тормош көҙгөһө", - тигән бөйөк театр реформаторы Константин Станиславский.
Сираттағы әңгәмәбеҙ Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театры директоры Зиннур Фәрит улы СӨЛӘЙМӘНОВ менән.

XIX быуат аҙағында - XX быуат башында йәшәгән рус табибы, медицина докторы Дмитрий Петрович НИКОЛЬСКИЙ 1899 йылда Санкт-Петербургта баҫылып сыҡҡан "Башкиры. Этнографическое и санитарно-антропологическое исследование" тип исемләнгән үтә ҡыҙыҡлы китап авторы булараҡ билдәле. Унан башҡа Д.П. Никольский 1895 йылда "Землеведение" ғилми журналында "Из поездки к лесным башкирам" тигән этнографик мәҡәлә баҫтыра. Был мәҡәләлә Архангел заводы, Тирәкле, Уҫманғәле, Инйәр ауылдары һәм Көньяҡ Уралдың башҡа урындары иҫкә алына. Автор урындағы башҡорттарҙың көнкүреше һәм йәшәү рәүеше, ялан һәм урман зоналары башҡорттары араһындағы айырмалыҡтар хаҡында ла бәйән итә.

"Кем ялғансы? Ишеткәнен һөйләүсе" тигән башҡорт халыҡ мәҡәле бар. "Бәндә һөйләр, тәҡдир көлөр" тигән әйтемдә лә шундай уҡ йөкмәткеләге хәҡиҡәт ята. Башҡорт телендә ошондай аҡыллы ла, халҡыбыҙҙың асылын, холҡон, йәшәйеш рәүешен, йола-ҡағиҙәләрен үҙ эсенә алған мәҡәл-әйтемдәр ифрат күп. Ә хәҙер был мәҡәлдәрҙәге аҡылды тормошта булған бер ваҡиға менән нығытып ҡуяйыҡ.

Үткән аҙнаның шәмбе иртәһенә шул мәғлүм булды: Рәсәй штурмлаусылары Харьков йүнәлешендә Зыбино ауылынан украин һалдаттарын бәреп сығарҙы һәм ошо тораҡ пунктын яуланы.

Һеҙ мәктәптә уҡығанда берәй дәресте селпәрәмә килтергәнегеҙ булдымы? Ә минең булды. Шуны иҫемә төшөрөп, йылмайып иҫкә алып ултырам бына.

"Киске Өфө"нөң 14-се һанында ЯИ-КӨФӨ менән "Нейроселтәр яҙыусыны алыштыра аламы?" тигән һорауға әңгәмә ҡоролғайны. Ошо уҡ темаға фекер алышыуҙы яҙыусы, тәржемәсе Фәрит Әхмәҙиев дауам итә:

Рәсми сығанаҡтарҙа Махсус хәрби операция зонаһында хеҙмәт итеү тураһында һүҙ йөрөткәндә хәҙер бик йыш Пилотһыҙ система ғәскәрҙәрен иҫкә алалар. Ни өсөн шулай? Был һорауҙы Контракт буйынса хәрби хеҙмәткә һайлап алыу пунктының яуаплы офицерына бирҙек.

Үткән аҙнала Башҡортостанда бер юлы ике әһәмиәтле ваҡиға билдәләнде, уларҙың һәр береһе республикабыҙҙың үҙенсәлеген, асылын күрһәтә лә инде.

Бөгөн интернет теләр-теләмәҫ кенә эшләп, социаль селтәрҙәр тыйылған ваҡытта халыҡ мәғлүмәт киңлегенә, яңылыҡтар төрлөлөгөнә, аралашыу-фекерләшеү контентына ҡытлыҡ кисергән бер мәлдә, үҙҙәренә күрә матди-финанс ауырлыҡтар ситлегендә ҡалыуҙарына ҡарамаҫтан, фиҙаҡәрлек менән һәм ығы-зығыһыҙ ғына ваҡытында сығып килгән баҫма матбуғатҡа ҡыҙыҡһыныу арта төштө кеүек.

Баш ҡаланың Ленин урамындағы "Китап" нәшриәте магазинының лекторий залында БР-ҙың атҡаҙанған рәссамы Раушания Бәҙретдинованың "Изобилие. Муллыҡ" исемле картиналар күргәҙмәһе ойошторолғайны. Ошо сара барышында ижадсыға өс һорау менән мөрәжәғәт иттек.

Аяҡ кейемендәге таш кеүек маҙаһыҙлап торған мәсьәләләр була: тәү ҡарашҡа ҙур ҙа һымаҡ түгел, тик онотоп та, күнегеп тә булмай. Шуларҙың береһен "Дин һәм өн" тип атар инем.

Милләттәштәремә әйтер һүҙемде бөйөк мәғрифәтсебеҙ Аҡмулланың халҡыбыҙға нәсихәтенән башламаҡсымын.
Иң әүәл кәрәк нәмә - иман тигән,
Әхирәт эштәренә инан, тигән.
"Хоҙай, кисер!" тийеү менән эш бөтмәйҙер,
Иман шартын өйрәнмәһә, - Иван, тигән.

Быйыл Башҡортостандың Йәш тамашасылар театрына халыҡ шағиры Мостай Кәрим исеме бирелеүенә 20 йыл тулды. Ошо ваҡыт арауығында ғына түгел, ғөмүмән, театр барлыҡҡа килгәне бирле унда Мостай ҡото, Мостай рухы һаҡланыуға, был коллективтың да республика театрҙары араһында лайыҡлы урын яулауына шаһитбыҙ. Театрҙың директоры, Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре Рәфис Гәрәй улы МӨХӘМӘТЙӘНОВ менән әңгәмәлә театрҙың тарихы тураһында ла, репертуар, тамашасы, ҡаҙаныштар хаҡында ла телгә алып үттек.

Бер аҙбарҙың ҡыйығы аҫтындағы кетәктә күп кенә тауыҡтар ғүмер иткән. Тығыҙ булһа ла, улар яҡшы йәшәгән. Хужалары уларҙы иң яҡшы ем менән туҡландырған. Ә тауыҡтар тырышып көн дә йомортҡа һалғандар. Тауыҡтар ҙа, хужа ла бик ҡәнәғәт булған. Бәләкәй кетәктең тарыраҡ булыуы ла ҡамасауламаған, киреһенсә, яҡшы булған. Сөнки һыуыҡ көндәрҙә тауыҡтар бер-береһенә һыйынышып ултырып йылынғандар.

Бөгөнгө әңгәмәбеҙҙә филология фәндәре докторы, профессор, М. Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университетының башҡорт филологияһы факультеты деканы, Рәсәй Федерацияһы мәғариф өлкәһенең маҡтаулы хеҙмәткәре Ләйлә Миҙхәт ҡыҙы ХӨСӘЙЕНОВА һәм шул уҡ университет доценты, филология фәндәре кандидаты, БР-ҙың атҡаҙанған мәғариф хеҙмәткәре Зөләйха Әхмәт ҡыҙы ХӘБИБУЛЛИНА ҡатнашты.