25 мартта Салауат башҡорт дәүләт драма театры Тәнзилә Дәүләтбирҙинаның "Һөйөү көсө" спектакле менән Өфөгә "Театр яҙы" фестиваленә килә.

20-27 мартта Өфөлә төбәктең театр коллективтарын, алдынғы сәхнә оҫталарын һәм киң тамашасы аудиторияһын берләштергән "Театр яҙы" республика фестиваль-форумы үтә.

• Өфө ҡалаһының Дим районы прокуратураһына бер кеше мутлашыусылар ҡорбаны булыуы тураһында мөрәжәғәт итә.

Табиптар раҫлауынса, кеше ҡаны медиктар өсөн һандар һәм күрһәткестәр таблицаһы ғына түгел, ә организмдың үҙенсәлекле бер шифры, һаулыҡ торошоноң көслө һәм "йомшаҡ" яҡтарын асып биреүсе асҡыс та ул. Ҡан төркөмдәренең һаулыҡ, оҙайлы ғүмер, кәйеф һәм хатта стресс менән көрәшеүҙәге әһәмиәте хаҡында булыр был яҙма.

1999 йыл. Быуаттар ғына түгел, мең йыллыҡтар алмашынырға әҙерләнгән дәүер. Өс туғыҙға бөткән ошо йылда, Башҡорт дәүләт педагогия институтын ҡалдырып, 144-се башҡорт ҡала гимназияһына эшкә күстем. Бөгөн ул мәктәп юҡ - уны балалар баҡсаһына биргәндәр. Гимназияның етәксеһе Ирек Ғәлиулла улы Вәлеев, әңгәмәләшкәндән һуң, мине, фәлсәфә фәндәре докторын, башланғыс мәктәп уҡытыусыһы итеп алыуға ризалыҡ бирҙе.

Бәләкәйҙән ололар ауыҙынан "Иманлы бул, балам!" тигән теләк-нәсихәттәрҙе лә ишетеп үҫкән күптәребеҙ. Ә кем һуң ул иманлы кеше? Кешенең иманы кимәлен ниндәй сифаттары сағылдыра ала? Тик диндә булған кеше генә иманлы була аламы? Ошо һорауҙар менән журналист Сәлмән ЯРМУЛЛИНға мөрәжәғәт иттек.

Гәзитебеҙҙең 8-се һанында Әғләм Шәриповтың "Хәҙрәт булыуы еңелме?" тип аталған мәҡәләһен оло ҡыҙыҡһыныу менән уҡып сыҡтым. Кем - нисектер, әммә мин мәҡәлә авторының тел төбөндә бик тәрән фекер ятыуын тойҙом. Тәү ҡарауҙа бик еңел генә һымаҡ тойолған ошо яҙмаһында ифрат етди мәсьәләне күтәргән автор.

Стәрлетамаҡҡа профессиональ театр сәнғәтен алып килеүсе тәүге ҡарлуғастарҙың береһе, Стәрлетамаҡ башҡорт драма театрының иң тәүге халыҡ артисы Рафиға Галина тураһында һөйләгәндә, һүҙҙе уның тормош иптәше, сәхнә партнеры Рауил Галиндан башҡа күҙ алдына килтереп тә булмай. Ярты быуаттан ашыу ваҡыт бер сәхнәлә уйнап, бергә ғүмер кисереп, Стәрлетамаҡта башҡорт драма театрын булдырыуға, уны үҫтереүгә ҙур көс һалған матур парҙарҙың береһе бына нисә йылдар инде береһенән-береһе сағыу, ҡабатланмаҫ образдар тыуҙырып, тамашасыны хайран итә.
Быйылғы йыл Галиндар өсөн юбилейҙарға бай: Рафиға Арыҫлан ҡыҙына - 75 йәш, Рауил Әхтәрйән улы менән бергә ғүмер итеүҙәренә - 55 йыл, Өфө сәнғәт институтын тамамлауҙарына ла 55 йыл үтеп киткән. Шулай уҡ Стәрлетамаҡ башҡорт драма театрына 35 йыл тулыу менән бергә, уларҙың ошо театрҙа эшләүҙәренә лә 35 йыл була.
...Галиндарҙың үҙенә генә хас зауыҡ менән биҙәлгән фатирына килеп инеү менән үҙеңде бер музейға йәки театр фойеһына аяҡ баҫҡан һымаҡ хис итәһең. Коридорҙағы стенала эленгән төрлө йылдарҙа, төрлө ролдәрҙә төшкән фотоларға ҡарап, уйҙар менән тарихҡа сәйәхәт ҡылаһың. Ә төпкө бүлмәләге стеллаждарҙа Рауил Әхтәрйән улының балалар һәм өлкәндәр өсөн яҙған шиғырҙар һәм әкиәттәр йыйынтыҡтары, сәнғәт, театр темаһына китаптар урын алған. "Маҡтаулы хеҙмәте өсөн", "Өлгөлө ғаилә" миҙалдары, Станиславский исемендәге Халыҡ-ара премия лауреаты һәм башҡа бик күп юғары исемдәр тураһында таныҡлыҡтар, хөкүмәт телеграммалары, Маҡтау ҡағыҙҙары һәм Рәхмәт хаттары... Ижади ғаилә йәшәгән мөхит менән бер аҙ танышҡас, әңгәмәне Башҡортостандың халыҡ артисы Рафиға ГАЛИНА менән башлап ебәрҙек.

Был әйтемдең "Бала көйөгө йөрәктә, ир көйөгө итәктә", "Бала - бәғер ите", "Бала өсөн әсәнең йөрәге, атаның беләге һыҙлар", "Бала шатлығы - ана шатлығы" тигән төрлөсә юҫыҡта фекер йөрөтөргә йүнәлеш булырлыҡ варианттары ла бар. "Бала ҡайғыһы йөрәктә, ир ҡайғыһы итәктә" әйтеменә һалынған фекер "ике икең дүрт була", тигәндәй, еңел генә аңлашылған һымаҡ булып тойолһа ла, уның тәрәндәрәк ятҡан мәғәнәһе лә бар. Миҫалға ошо риүәйәтте генә алайыҡ.

Һәр ата-әсә үҙенең балаһын киләсәктә уңышлы итеп күргеһе килә. Ә бар йәһәттән дә уңышҡа өлгәшеүҙең бер сере, ғалимдар раҫлауынса, оптимист булыуҙа.

Оптимистар - донъяға позитив мөнәсәбәт менән ҡараған кешеләр. Улар уңышһыҙлыҡты тынысыраҡ кисерә, ауырлыҡты еңелерәк үтә, киләсәккә ышаныслыраҡ ҡарай һәм һәр ваҡыт барыһының да яҡшы булырына шикләнмәй. Бындай кешеләр һирәгерәк ауырый һәм оҙағыраҡ йәшәй.

Ошо көндәрҙә Өфө фән һәм технологиялар университетының Башҡорт филологияһы, шәрҡиәт һәм журналистика факультетында уҡыусыларҙың башҡорт теле һәм әҙәбиәте буйынса Төньяҡ-Көнсығыш олимпиадаһының йомғаҡлау туры үтте.

Ошо көндәрҙә Өфө сауҙа-иҡтисад колледжы студенттары араһында III "Осҡон" асыҡ интеллектуаль уйыны уҙғарылды. Был юлы сара Рәсәй Федерацияһы халыҡтарының берҙәмлеге йылына һәм Башҡортостанда үткән Ҙур һәм татыу ғаилә йылына арналды.

Яһалма интеллектҡа уҡыусыларыбыҙ: "ЯИ Аллаһ Тәғәлә йәки дини тәғлимәттәр менән дуҫмы?" - тигән һорау бирә.

Яҡын Көнсығышта өсөнсө аҙна инде һуғыш бара, ләкин ни һөйләп, ни ҡылырын әйтеп булмаған АҠШ президенты Дональд Трамптың һуңғы белдереүе буйынса, яҡын араларҙа Иранға ҡаршы хәрби операция туҡтамаясаҡ.

Быйылғы йыл торлаҡ-коммуналь түләүҙәргә тос ҡына суммала квитанциялар алған Рәсәй халҡы араһында шау-шыу ҡупты, сөнки һандар, ғинуарҙа ни бары 1,7 процент индексация вәғәҙә ителеүгә ҡарамаҫтан, ысынлап та, былтырғы йыл түләүҙәренән күпкә артығыраҡ булып сыҡты. Власть органдарына һәм, нишләптер, ыңғай һөҙөмтәгә өмөт итерҙәй ышаныс булмаһа ла - күпләп депутаттар корпусына хаттар, ялыуҙар яуҙы һәм ошо фонда Дәүләт Думаһы рәйесе Вячеслав Володиндың: "Халыҡ мәнфәғәтендә ҡарарҙар ҡабул ителә. Улар һәр гражданға ҡағыла, беҙгә бик күп күләмдә мөрәжәғәттәр килә",- тип белдереүе йәмәғәтселек тарафынан халыҡ бәләһенән көлөү һымағыраҡ ҡабул ителде.

• Башҡортостанда МХО-ны һәм башҡа хәрби хәрәкәттәрҙе, шулай уҡ контртеррористик операцияны яҡтыртыу буйынса редакция заданиеһын үтәгәндә һәләк булған киң мәғлүмәт саралары хеҙмәткәрҙәренең туғандарына һәм яҡындарына бер тапҡыр бирелә торған пособие тәғәйенләү һәм түләү тәртибе раҫланды.

"Бер көн беҙгә Баймаҡтан гуманитар ярҙам килде. Ҡыҙыҡһыныуымдан, кемдәр ярҙам ебәрҙе икән, тип ҡарай башланым. Улар араһында Баймаҡ ҡалаһының 5-се мәктәбенең 5-се "г" класс уҡыусыларының да ҡумтаһы булыуын күреп, йөрәгем тертләп китте. Тулҡынланыуымды еңеп, тиҙерәк ҡумтаны эләктерә һалдым. Йәнәһе лә, башҡаларҙан алда өлгөрөп ҡалайым. Ҡумта миңә шундай ҡәҙерле булып тойолдо. Сөнки ул Раян улым уҡыған класс уҡыусыларынан ине. Әйтерһең дә, улымды ҡосаҡлап алдым. Шулай күпме баҫып торғанмындыр, хәтерләмәйем. Гуманитар ярҙам алып килгән волонтер-таксист: "Миңә отчет өсөн кәрәк, һеҙҙе фотоға төшөрөргә ине", - тигәс, ысынбарлыҡҡа ҡайттым. Көтөлмәгән сюрприз булды ул минең өсөн. Шуның өсөн дә гуманитар ярҙам туплаған һәм уларҙы ойоштороп, беҙгә ебәреп торғанығыҙ өсөн рәхмәт белдергем килә..."

"Депутат" позывнойлы яугир "Башинформ" мәғлүмәт агентлығына биргән интервьюһында пилотһыҙ системалар ғәскәрҙәренең хәҙерге һуғышта тотҡан урыны тураһында һөйләй.

Башҡортостандың атҡаҙанған артисы, Башҡорт дәүләт опера һәм балет театры солисы, Бөтә Рәсәй һәм республика конкурстары лауреаты, "Башҡорт йыры" конкурсының телевизион фестивале еңеүсеһе Рим Рәхимовты беҙ опера өлкәһендә егелеп эшләгән сәхнә маһирҙарының береһе тип беләбеҙ. Ул үҙенең асыштары менән кемдәрҙелер хайран итә, кемдәрҙелер яңы офоҡтарға әйҙәй. Былтыр Халыҡтар берҙәмлеге көнөндә "Уралым" йырын төрки телдәрендә яңғыратты. Төркмәнстанда үткән Халыҡ-ара "Музыка мира" фестивалендә башҡорт халыҡ йырҙарын башҡарҙы. Ғөмүмән, Рәхимовтар йыр-моң сәнғәтенә мөкиббән киткән заттар. Римдең ике ағаһы - Роберт менән Ринат Рәхимовтар шулай уҡ тиҫтә йылдар опера сәнғәтенә тоғро хеҙмәт итәләр. Бөгөн Башҡорт дәүләт опера һәм балет театрын Өфө башҡорттары - Рәхимовтарҙан тыш күҙ алдына ла килтереүе ҡыйын.
Рим Рәхимовтың ҡатыны Айым Вәлмөхәмәтова-Рәхимова - шулай уҡ юғары белемле музыкант, вокал буйынса уҡытыусы, Башҡортостан юлдаш телеканалының "Тамыр" студияһындағы "МузКәрәҙ" программаһын алып бара. Йыр сәнғәтенә, туған телгә булған мөхәббәтте улар үҙҙәренең балаларына ла бирергә тырыша. Бөгөнгө әңгәмәбеҙ - ошо матур ғаилә ағзалары менән.

Телмәр этикаһы - кешенең дөйөм мәҙәниәтен билдәләүсе төп күрһәткестәрҙең береһе. Шуға күрә уңышҡа ынтылған һәр кем үҙ телмәре өҫтөндә әүҙем эшләй. Телмәр мәҙәниәте һөйләшеүҙә хаталар ебәреүҙән ҡасыу оҫталығына ғына ҡайтып ҡалмай, ә һүҙлек запасын даими байыҡтырыуҙы, әңгәмәләшеңде тыңлай һәм ишетә белеүҙе, уның фекерен ихтирам итеүҙе, һәр осраҡта ла урынлы һәм кәрәкле һүҙҙәр таба белеүҙе үҙ эсенә ала.