"Яһалма зиһен" тип әйтеү дөрөҫмө? Һүҙмә-һүҙ ҡарағанда, дөрөҫ һымаҡ. Төп нөсхәлә: artificial intelligence. Artificial - "яһалма", intelligence - "фекер йөрөтөү, аңлау һәләте", тимәк, был һүҙ зиһен эшмәкәрлеге менән бәйле, тип аңларға була. Тик беҙ йәш саҡта һүҙҙәрҙе түгел, мәғәнәне тәржемә итергә кәрәк, тип өйрәтә торғайнылар. Шулай булғас, иң тәүҙә "artificial intelligence", йәғни "искусственный интеллект" нимә ул, тигән һорау бирәйек.

Үткән аҙнаның һуңғы көнөнә ҡарата РФ Оборона министрлығы шулай тип хәбәр итте: Рәсәй ғәскәрҙәре Украина Ҡораллы көстәре тарафынан файҙаланылыусы транспорт һәм энергетика объекттарын, шулай уҡ пилотһыҙ осоу аппараттарын һаҡлау һәм сығарыу пункттарын утҡа тотто. Рәсәй яугирҙары үҙ позицияларын яҡшыртыуға өлгәште.

Өфө фән һәм технологиялар университетының хәрби уҡыуҙар үҙәгендә "Пилотһыҙ осоу аппараты операторы" белгеслеге буйынса уҡыуҙар дауам итә.

Боронғо дини риүәйәттәргә ярашлы, әҙәми заттар ер йөҙөндә тереклек итә алһын өсөн уларға бер шарт ҡуйыла: ул да булһа - ейер ризыҡ табыу маҡсатында маңлай тирен түгеп, төрлө эштәр башҡарыу.

Үткән аҙнала республика Башлығы Радий Хәбиров Өфөлә Башҡортостандың милли геройы Салауат Юлаевҡа һәйкәлде реставрациялау барышын ҡараны һәм Башҡортостан юлдаш телеканалына биргән интервьюһында монументты реставрациялау барышы хаҡында һөйләне, уны тергеҙеү варианттарын билдәләне.

Арыҫлан Мөбәрәков исемендәге Сибай башҡорт дәүләт драма театрында эшләүсе Башҡортостандың атҡаҙанған артисы Әлфирә ҒӘЛЛӘМОВА ошо көндәрҙә матур ғүмер байрамын билдәләй. Ошо уңайҙан ижади шәхес менән әңгәмә ҡорҙоҡ.

Билдәле боксер Артур Собханғолов Тажикстандан донъя чемпионаты призеры, Олимпия уйындарында ҡатнашыусы Баходур Усмонов менән рингта осрашасаҡ.

Былтыр Ишембайҙа үткән юрматы башҡорттары ырыуы йыйынында Ырымбур өлкәһенән ҙур ғына делегация ҡатнашҡайны. Өлкәнең Новосергеевка районы биләмәһендәге Ҡыуайыр йылғаһы буйҙарын төйәк иткән Мерәҫ ауылы юрматылары ине улар. Стәрлебаш районы юрматылары бигерәк тә шат булды был ҡунаҡтарға, сөнки улар райондың Аллағыуат ауылынан күсеп китеп, Мерәҫ тигән ауылға нигеҙ һалған юрматылар тураһында иҫтәлекте хәтерҙәрендә һаҡлайҙар ине әле.

-Ҡаҙҙарҙы йылғаға алып барам, - тип киткәйне, оҙаҡланы Динислам.
Иркен итеп "бассейн" эшләп ҡуйғайны ла ул, һыймай башланылар. Ҡойонабыҙ, тиҙәр ҙә, һыуҙы түгеп-сәсеп, үҙҙәре лә бысранып бөтәләр. Зыу килеп, кәртәгә һыймай йүгерешеп алып китәләр. Күтәрелеп осорға маташҡан булалар хатта, тик ҡанаттары әлегә ҡыҫҡа, ҡауырһындары шыйыҡ.

Кем ул мәктәп директоры? Дөрөҫөн әйтергә кәрәк, директорҙарҙы махсус рәүештә бер ҡайҙа ла уҡытмайҙар, ул шул уҡ уҡытыусы. Тик бер нәмәне оноторға ярамай, директор ҡулында "түргә элә торған сабата"һы була. "Сабата"һын түргә эләме-юҡмы, был уның шәхси эше. Сибай ҡалаһының Рамаҙан Өмөтбаев исемендәге Башҡорт лицейы директоры Дилә Урал ҡыҙы ФӘТҠУЛЛИНА менән һөйләшкәндә уның эш кабинеты түренә ҡарап-ҡарап ҡуйҙым. Әлегә унда сабата элерҙәй ҡаҙаҡ күренмәй. Моғайын, күренмәҫ тә. Ул асыҡ сырайлы, асыҡ фекерле йәш етәксе, әлегә баш булырға өйрәнә, яңы ысулдар эҙләй, асыштар яһай. Иң мөһиме, ана шул эҙләнеүҙәрендә ул үҙе етәкләгән уҡыу йортоноң матур йолаларын, ныҡлы нигеҙен һаҡлай. Шуға ла башҡорт лицейының асылы, сағыу йөҙө бар. Әңгәмә - директор менән.

Театр - үҙе бер башҡа ғәжәйеп донъя, меңәр йылдар дауамында үҫешкән һәм үҙгәрә барған иң боронғо һәм мауыҡтырғыс сәнғәт төрө. "Әгәр театрҙың асылы күңел асыу тамашаһында ғына булһа, бәлки, уға шул тиклем ҙур көс һалырға ла кәрәкмәҫ ине. Әммә театр ул - тормош көҙгөһө", - тигән бөйөк театр реформаторы Константин Станиславский.
Сираттағы әңгәмәбеҙ Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театры директоры Зиннур Фәрит улы СӨЛӘЙМӘНОВ менән.

XIX быуат аҙағында - XX быуат башында йәшәгән рус табибы, медицина докторы Дмитрий Петрович НИКОЛЬСКИЙ 1899 йылда Санкт-Петербургта баҫылып сыҡҡан "Башкиры. Этнографическое и санитарно-антропологическое исследование" тип исемләнгән үтә ҡыҙыҡлы китап авторы булараҡ билдәле. Унан башҡа Д.П. Никольский 1895 йылда "Землеведение" ғилми журналында "Из поездки к лесным башкирам" тигән этнографик мәҡәлә баҫтыра. Был мәҡәләлә Архангел заводы, Тирәкле, Уҫманғәле, Инйәр ауылдары һәм Көньяҡ Уралдың башҡа урындары иҫкә алына. Автор урындағы башҡорттарҙың көнкүреше һәм йәшәү рәүеше, ялан һәм урман зоналары башҡорттары араһындағы айырмалыҡтар хаҡында ла бәйән итә.

"Кем ялғансы? Ишеткәнен һөйләүсе" тигән башҡорт халыҡ мәҡәле бар. "Бәндә һөйләр, тәҡдир көлөр" тигән әйтемдә лә шундай уҡ йөкмәткеләге хәҡиҡәт ята. Башҡорт телендә ошондай аҡыллы ла, халҡыбыҙҙың асылын, холҡон, йәшәйеш рәүешен, йола-ҡағиҙәләрен үҙ эсенә алған мәҡәл-әйтемдәр ифрат күп. Ә хәҙер был мәҡәлдәрҙәге аҡылды тормошта булған бер ваҡиға менән нығытып ҡуяйыҡ.

Үткән аҙнаның шәмбе иртәһенә шул мәғлүм булды: Рәсәй штурмлаусылары Харьков йүнәлешендә Зыбино ауылынан украин һалдаттарын бәреп сығарҙы һәм ошо тораҡ пунктын яуланы.

Һеҙ мәктәптә уҡығанда берәй дәресте селпәрәмә килтергәнегеҙ булдымы? Ә минең булды. Шуны иҫемә төшөрөп, йылмайып иҫкә алып ултырам бына.

"Киске Өфө"нөң 14-се һанында ЯИ-КӨФӨ менән "Нейроселтәр яҙыусыны алыштыра аламы?" тигән һорауға әңгәмә ҡоролғайны. Ошо уҡ темаға фекер алышыуҙы яҙыусы, тәржемәсе Фәрит Әхмәҙиев дауам итә:

Рәсми сығанаҡтарҙа Махсус хәрби операция зонаһында хеҙмәт итеү тураһында һүҙ йөрөткәндә хәҙер бик йыш Пилотһыҙ система ғәскәрҙәрен иҫкә алалар. Ни өсөн шулай? Был һорауҙы Контракт буйынса хәрби хеҙмәткә һайлап алыу пунктының яуаплы офицерына бирҙек.

Үткән аҙнала Башҡортостанда бер юлы ике әһәмиәтле ваҡиға билдәләнде, уларҙың һәр береһе республикабыҙҙың үҙенсәлеген, асылын күрһәтә лә инде.

Бөгөн интернет теләр-теләмәҫ кенә эшләп, социаль селтәрҙәр тыйылған ваҡытта халыҡ мәғлүмәт киңлегенә, яңылыҡтар төрлөлөгөнә, аралашыу-фекерләшеү контентына ҡытлыҡ кисергән бер мәлдә, үҙҙәренә күрә матди-финанс ауырлыҡтар ситлегендә ҡалыуҙарына ҡарамаҫтан, фиҙаҡәрлек менән һәм ығы-зығыһыҙ ғына ваҡытында сығып килгән баҫма матбуғатҡа ҡыҙыҡһыныу арта төштө кеүек.

Баш ҡаланың Ленин урамындағы "Китап" нәшриәте магазинының лекторий залында БР-ҙың атҡаҙанған рәссамы Раушания Бәҙретдинованың "Изобилие. Муллыҡ" исемле картиналар күргәҙмәһе ойошторолғайны. Ошо сара барышында ижадсыға өс һорау менән мөрәжәғәт иттек.