Мәҡәләмде бер лаҡап менән башлап китергә булдым әле. Бер кеше кирбесте порошок хәленә килгәнсе иҙеп, баҙарға һатырға алып сыҡҡан, имеш. Һауытына "Сысҡан дарыуы" тип яҙып та ҡуйған. Кешеләрҙе, әлбиттә, уның "инструкцияһы" ҡыҙыҡһындыра:
- Нисек ҡулланырға был дарыуҙы?

Һаулыҡ мәсьәләләре буйынса эшләүсе бер компания 100 йәш һәм унан да уҙып киткән 100 кеше менән оҙайлы сәләмәтлек серҙәре тураһындағы һорауға яуап алыу ойоштора. Һөҙөмтәләрҙән күренеүенсә, ҡартлыҡтан дарыу булмаһа ла, кешенең үҙ ғүмерендәге көндәлек яҡшы ғәҙәт-ғәмәлдәре мөһим әһәмиәткә эйә тип табыла. Оҙон ғүмерлелекте, ғәҙәттә, генетика менән аңлатырға яратһалар ҙа, ул барыбер төп сәбәп булып тормай. Нью-Йорк университеты ғалимы Джордана Вайсс ҡартлыҡты тиҙләтеүсе елһенеү, ҡан тамырҙарының зарарланыуы, тән мускулын юғалтыу һәм стресс кеүек факторҙарҙы сәләмәт ғәҙәттәр тотҡарлауын иҫбатлай. Шуларҙың бер нисәһе:

Һәр быуаттың үҙенә хас ауырыуҙары һәм шулай уҡ дауалау алымдары, иҫкәртеү саралары бар. Һуңғы мең йыллыҡта, XX һәм XXI быуатта, беҙ эскелек, наркоманлыҡ һәм СПИД ауырыуҙары күбәйеүен күҙәтәбеҙ. Был ауырыуҙар башҡа күп төрлө хроник ауырыуҙарҙың сәбәбе булып тора, милләттең генофондына тәьҫир итә, шәхестең үҫеш кимәле түбәнәйеүгә килтерә.

Һуңғы ваҡытта социаль селтәрҙәр йә бер йырсының, йә икенсе артистың тышҡы ҡиәфәтен үҙгәртеүе хаҡындағы яңылыҡтар менән тулды. Ҡайһылары йөҙөн йәшәртеү өсөн хирург өҫтәленә ятһа, бәғзеләр түш-һынын матурлап маташа. Ә һуңынан ошо хаҡта "сер итеп" бөтә ғәмгә һөйләйҙәр. Быға тиклем "Башинформ" Башҡортостандың атҡаҙанған артисы Гөлназ Асаеваның түшенә имплант ҡуйылыуы хаҡында хәбәр иткәйне. Ә йырсы Ринат Рәхмәтуллин ике туғандаш республика буйлап гастролгә сығыр алдынан блефаропластика яһатты. Уларҙы бындай үҙгәрештәргә нимә этәрә? Пластик операция һаулыҡҡа нисек йоғонто яһай? Ул кемгә ысынлап та кәрәк? "Башинформ" агентлығы хәбәрсеһе белгестәр менән бергә ошо һәм башҡа һорауҙарға яуап эҙләне

Мәһәҙиев Ренат менән тәүге тапҡыр Әбйәлил районы хакимиәтенең йәштәр бүлеге етәксеһе булып эшләгән мәлемдә таныштым. Районыбыҙҙың Өфөлә уҡыған студенттар ойошмаһының рәйесе булам, тип таныштырҙы ул үҙен. Бик етди күренә, буш һүҙ һөйләмәй, маҡсатына ирешере күренеп тора. Беҙгә студенттар һабантуйы үткәрергә ярҙам итегеҙ, тип йомошон белдерҙе. Һөйләштек, килештек, барҙыҡ, күрҙек, ярҙам иттек. Бик матур һабантуй булып иҫтә ҡалды ул байрам. Әлбиттә, буш ҡул менән барманыҡ: буласаҡ көрәш батырына призға һарыҡ тәкәһе тейәп алдыҡ, бергә барған апайҙар оло ҡаҙан аҫып, аш бешерҙе, яҡташ студенттарыбыҙҙы танһыҡ бишбармаҡ менән һыйланы, район мәҙәниәт бүлеге артистары концерт күрһәтте. Тәкәнән башҡа төрлө уйындарҙа еңеүселәр өсөн приздар ҙа бихисап ине. Һабантуйҙы асҡанда ул саҡтағы студент Вәхит Хызыров халҡыбыҙҙың мәшһүр "Урал" йырын башҡарғаны хәтерҙә. Шунан башлап Башҡортостандың атҡаҙанған табибы, Асҡар үҙәк район дауаханаһының хирург-онкологы, юғары категориялары табип Ренат Таңғатар улы МӘҺӘҘИЕВ менән дуҫбыҙ. Һирәк осрашҡанғамы икән, әле һөйләшкәндә уның тураһында күп нәмәне белмәүемде аңланым. Тыңлайыҡ әле

Ҡыш миҙгелендә күптәр һыуыҡ тейҙереп, киҙеү һәм башҡа вирус инфекциялары йоҡтороп ауырыусан. Һәм һәр саҡ тиерлек бер үк һорау тыуа: тиҙерәк аяҡҡа баҫыу өсөн нисек дауаланырға? Табип булараҡ, вируслы респиратор сирҙәрҙе дауалау тураһындағы фекерем менән бүлешергә теләйем.

йәғни Ғабдрахман Рәсүлевтың Бөйөк Ватан һуғышына биргән фәтүәһе

Бөйөк Ватан һуғышы башланыуы ил етәкселеген ҡайһы бер мәсьәләләргә ҡарашын, мөнәсәбәтен үҙгәртергә мәжбүр итә. СССР баштан уҡ атеистик дәүләт итеп иғлан ителеүгә һәм дингә ҡаршы көслө көрәш алып барылыуға ҡарамаҫтан, ҙур ҡурҡыныс тыуыу менән дәүләт дини ойошмаларҙа, дин әһелдәрендә ихтыяж барлығын таный. Шул иҫәптән 30-сы йылдарҙа властың ҡаты ҡыҫымы аҫтында булған Өфөләге мосолмандарҙың Үҙәк диниә назаратына ла мәрхәмәтле мөнәсәбәт булдырыла.

Рәсәй ғәскәрҙәре Запорожьеға юл яра: ошо өлкәнең Петровка һәм Донецк Халыҡ Республикаһының Константиновка ҡалаһы янындағы Торецкое тораҡ пункттары азат ителде - үткән аҙнаның ахырғы көнөнә Махсус хәрби операция барышындағы мөһим яңылыҡ хаҡында РФ Оборона министрлығы хәбәр итте. Был еңеүҙең стратегик әһәмиәте шунда: Рәсәй ғәскәрҙәре ҡарамағына күсеүсе һәр ауыл һәм ҡала Орехово ҡаласығын азат итеүҙе яҡынлаштыра, ә был дошмандың Запорожьеға юл асыусы һуңғы нығытмаһы. Был йүнәлештә Рәсәй Ҡораллы Көстәренең "Көнсығыш" һәм "Үҙәк" хәрби төркөмдәре хәрәкәт итә.

Радий Хәбиров республиканың Дәүләт Йыйылышы - Ҡоролтайға Мөрәжәғәтнамәһендә радиоэлектрон көрәш системаларын үҫтереү, асыҡлау һәм баҫыу темаһына айырым туҡталды. Ул FPV-дрондар, разведка дрондары һәм тотоп алыусылар эшләү һәм етештереү төп бурыс булып ҡала, тип билдәләне.

Редакцияға Вәли Иҙрисовтан яһалма интеллект мөмкинлектәре һәм хәүефтәре тураһында һорауҙар килде. Беҙ был хаҡта туранан-тура ЯИ-ның үҙенән һорарға булдыҡ һәм донъяның алдынғы өс виртуаль әңгәмәсеһе, Әлисә (Алиса, Рәсәй), Дөпсөк (DeepSeek, Ҡытай) һәм Google яһалма интеллекты (АҠШ) нейроселтәрҙәренә мөрәжәғәт иттек. Уларҙың киң мәғлүмәтле, урыны менән айырылып торған, әммә төп фекерҙәре берҙәм булған яуаптарын иғтибарығыҙға тәҡдим итәбеҙ.

Башҡортостан Республикаһы Башлығы Радий Хәбировтың Дәүләт Йыйылышы - Ҡоролтайға Мәрәжәғәтнамәһе тураһында федераль сәйәсмәндәр ниндәй фекерҙә?

Рөстәм ИШМӨХӘМӘТОВ, Башҡортостан Республикаһы Дәүләт Йыйылышы - Ҡоролтай депутаты, Граждандар йәмғиәтен үҫтереү, мәғлүмәт сәйәсәте һәм дин эштәре буйынса комитет рәйесе: Беҙ, депутаттар, Республика Башлығы бәйән иткәндәрҙең ни тиклем мөһим булыуын яҡшы аңлайбыҙ. Былтыр БР Дәүләт Йыйылышы - Ҡоролтай тарафынан МХО-ла ҡатнашыусыларға һәм уларҙың ғаиләләренә социаль ярҙам күрһәтеү буйынса 30-ҙан ашыу закон ҡабул ителде. Быйылғы йыл планында ошо юҫыҡта тағы ла 4 закон ҡабул итеү ҡаралған.

Башҡортостан Башлығы Мөрәжәғәтнамәһендә төп йүнәлештәр, төп бурыстар билдәләнде

30 ғинуарҙа Башҡортостан Башлығы Радий Хәбиров Дәүләт Йыйылышы - Ҡоролтайҙа йыллыҡ Мөрәжәғәтнамә менән сығыш яһаны. Мөһим ижтимағи-сәйәси сарала республика Дәүләт Йыйылышы депутаттары, Хөкүмәт ағзалары, ҡала һәм район хакимиәттәре башлыҡтары, йәмәғәтселек вәкилдәре, Махсус хәрби операцияла ҡатнашҡан хәрбиҙәр һәм уларҙың ғаилә ағзалары, яугир-ветерандар, танылған мәҙәниәт һәм спорт эшмәкәрҙәре йыйылғайны. Мөрәжәғәтнамә Башҡортостан юлдаш телевидениеһы, "Сәләм", "Башҡортостан 24" һәм "Бөтә Өфө" телеканалдарында тура эфирҙа барҙы, шулай уҡ трансляцияны республика Башлығының социаль селтәрҙәрендә ҡарарға мөмкин булды.

Ошо көндәрҙә Архангел ауылы ағинәйҙәре халҡыбыҙҙың онотола барған тағы бер йолаһына яңы һулыш өрҙө - Ҡурмас байрамы үткәрҙе. Уларҙы райондың башҡа ауылдарынан йыйылған ағинәйҙәр, Өфөнән килгән ҡунаҡтар тамаша ҡылды.

Бар ине замандар! "Совет Башҡортостаны", аҙаҡ "Башҡортостан" атамаһы менән сыға башлаған республика гәзите ул саҡтарҙа ( 1980 йылдар күҙҙә тотола) журналист булыу хыялы менән янған кеше өсөн буй етмәҫлек юғарылыҡ булып тойола ине. Һәм был, ысынлап та, шулай ине: тарих фәндәре кандидаты Абдулла Исмәғилев, унан һуң республикала күренекле сәйәсмән, философия фәндәре кандидаты, сәйәсәт фәндәре докторы, профессор Мансур Әйүпов, билдәле дәүләт эшмәкәре Тәлғәт Сәғитовтар баш мөхәррире булған һәм 100 меңләп тираж менән сыҡҡан был гәзит республика матбуғаты кимәлен билдәләүсе етди ҙә, уҡыусылары күңеленә яҡын да, темалар төрлөлөгө, тел-стиль йәһәтенән өлгөлө лә баҫма булараҡ ҙур ихтирам менән файҙаланды.

Ошо көндәрҙә Учалы районы Илсеғол ауылы ағинәйҙәре район ағинәйҙәрен "Бәйеттәрҙә - беҙҙең тарих" тип аталған сараға саҡырҙы.

Уҡыусыларыбыҙ хәтерләйҙер, гәзитебеҙҙә "Ябай кешенең... ҡатмарлы фекерҙәре" тигән баш аҫтындағы үҙенсәлекле, ысынлап та, ҡатмарлы, фәлсәфәле, уйландыра ла, бәхәс тә тыуҙыра торған яҙмалары менән даими рәүештә сығыш яһай торғайны Урал МОСТАФИН. Һуңғы йылдарҙа ул һирәгерәк яҙыша, әммә беҙ уның яҙмаларын һәр саҡ көтөп алабыҙ. Ошо көндәрҙә Урал Сабирйән улына 75 йәш тулды. Ихлас ҡотлайбыҙ һәм уҡыусыларыбыҙға уның ошо хәтирә-яҙмаһын тәҡдим итәбеҙ.

Айбулат Ураҙбахтин - гәзитебеҙҙә йәшәйеш ҡанундары темаһына бағышланған бер нисә мәҡәлә авторы. Ул Сибай ҡалаһында йәшәй. Эшҡыуар. Донъяға үҙ ҡарашы булған, үҙенсәлекле фекерләгән шәхес булараҡ, һәр ваҡыт белемен камиллаштырыу, эҙләнеү юлында. Маҡсаттар ҡуйырға һәм уларға өлгәшергә, тормошта баланс табырға өйрәткән, үҫеш, карьера йүнәлеше өҫтөнлөктәрен билдәләргә ярҙам иткән шәхси консультант - коуч та ул. Уның менән кеше булмышы, рухиәт, йәшәйеш, уңыш серҙәре тураһында әңгәмә ҡорҙоҡ.

XIX быуат аҙағында - XX быуат башында йәшәгән рус табибы, медицина докторы Дмитрий Петрович НИКОЛЬСКИЙ 1899 йылда Санкт-Петербургта баҫылып сыҡҡан "Башкиры. Этнографическое и санитарно-антропологическое исследование" тип исемләнгән үтә ҡыҙыҡлы китап авторы булараҡ билдәле. Унан башҡа Д.П. Никольский 1895 йылда "Землеведение" ғилми журналында "Из поездки к лесным башкирам" тигән этнографик мәҡәлә баҫтыра. Был мәҡәләлә Архангел заводы, Тирәкле, Уҫманғәле, Инйәр ауылдары һәм Көньяҡ Уралдың башҡа урындары иҫкә алына. Автор урындағы башҡорттарҙың көнкүреше һәм йәшәү рәүеше, ялан һәм урман зоналары башҡорттары араһындағы айырмалыҡтар хаҡында ла бәйән итә.

Бер нисә йыл элек оҙаҡ ваҡыттар күрмәгән бер танышымды ҡала урамында осраттым. Өҫтөндәге керле, аламараҡ күлдәге, майланып, бысранып бөткән джинсы салбары, ҡырынмаған, таушалған йөҙө уның тормошо ал да гөл булмауы хаҡында һөйләгәндәй. Башта уны танымайыраҡ та торҙом.