Һуңғы осорҙар республика Башлығының халыҡҡа медицина хеҙмәте күрһәтеү сифатына айырыуса ныҡ иғтибар йүнәлтеүен күптәр хуплайҙыр. Ошо йүнәлештә Башҡортостанда ҙур ғына эштәр алып барылыуы хаҡында гәзитебеҙҙең 32-се һанында "Беҙҙәге медицина хеҙмәте шундай" тип аталған мәҡәләне лә уҡыныҡ.

Төбәктә үткәрелгән эпидемиологик тикшеренеүҙәр мәғлүмәттәре буйынса, бәлиғ булмағандар араһында артыҡ ауырлыҡ проблемаһы ла борсолоу тыуҙырырға тейеш хәл булараҡ баһалана.

Көҙгө мәлдә көндәрҙең ҡыҫҡарыуы һөҙөмтәһендә кешеләрҙең эш һәләте бермә-бер кәмей. А.И. Герцен исемендәге Рәсәй дәүләт педагогия университеты эксперты Елена Колтыгина ни өсөн йоҡоһоҙ бер төн өс тәүлеккә беҙҙе рәттән сығара һәм ял көндәрендә төшкә тиклем йоҡлау нимәһе менән хәүефле икәне хаҡында һөйләй.

Күптән түгел һаулыҡ мәсьәләләре буйынса UnitedHealthcare компанияһы 100 йәш һәм унан да өлкәнерәк 100 кешегә "Оҙайлы сәләмәтлек өсөн кешегә нимәләр ярҙам итә?" тигән һорауға яуаптар ала. Һөҙөмтәләрҙән күренеүенсә, ҡартлыҡтан дарыу булмаһа ла, кешенең үҙ ғүмерендәге көндәлек яҡшы ғәҙәт-ғәмәлдәре мөһим әһәмиәткә эйә, тип табыла. Оҙон ғүмерлелекте, ғәҙәттә, генетика менән аңлатырға яратһалар ҙа, ул барыбер төп сәбәп булып тормай. Нью-Йорк университетының Гроссман исемендәге медицина мәктәбе доценты Джордана Вайсс оҙон ғүмерлелек нигеҙендә ҡартлыҡты тиҙләтеүсе елһенеү, ҡан тамырҙарының зарарланыуы, тән мускулын юғалтыу һәм стресс кеүек факторҙарҙы тотҡарлаусы сәләмәт ғәҙәттәр ятыуын иҫбатлай. Шуларҙың беренсеһе:

Үткән аҙнала Рәсәйҙә һәм донъя кимәлендә иғтибарға лайыҡ ниндәй төп сәйәси ваҡиғалар булды? Беренсе сиратта, 21 октябрҙә Санкт-Петербургта АҠШ президентының махсус илсеһе Стивен Уиткофф менән осрашыуынан һуң РФ Президенты Владимир Путин Рәсәйҙең Украина конфликтын көйләү мәсьәләһенә ҡағылышлы Рәсәй, АҠШ, Украина ҡатнашлығында өс яҡлы һөйләшеүҙәргә әҙер булыуын раҫланы. Был осрашыу ноябрҙең тәүге яртыһында Берләшкән Ғәрәп Әмирлегенең баш ҡалаһы Абу-Дабила үтеүе ихтимал, тип хәбәр итә мәғлүмәт сығанаҡтары.

"Предприятиеларҙы һәм тыныс халыҡты яҡлау ул - намыҫ эше, үҙ балаларыңа һәм уҡыусыларыңа өлгө күрһәтеү ҙә", - ти республика "Барс" отрядының үҙйөрөшлө зенит ҡоролмаһы командиры, "Уҡытыусы" позывнойлы резерв командаһы яугире. Ул, Башҡортостандың стратегик объекттарына һауа һөжүме йышайғас, Рәсәй Оборона министлығы менән контрактҡа ҡул ҡуйырға була. Ғаиләһендә уның был аҙымын аңлап ҡабул иткәндәр.

"Киске Өфө" гәзитенең бай йөкмәткеһе, ундағы фекер киңлеге оҡшай миңә. Ҡул аҫтында ятҡан сентябрь һандарының береһен алдым (һайлап та торманым) һәм байҡау яһарға булдым әле.

Һыуҙың төрлө үҙенсәлектәре булыуы тураһында бөтәһе лә белә. Әммә бик һирәктәр генә уның үҙенсәлектәрен үҙ файҙаһына ҡуллана. Алыҫ 1969 йылда совет рентгенологтары донъяға киң билдәле фастфут һатыусы компанияларҙың һыуыҡ һыуҙың бер ҡыҙыҡлы үҙенсәлеге арҡаһында аҡса эшләүен асыҡлаған.

Баш ҡалабыҙҙа Башҡортостандың халыҡ шағиры Мостай Кәрим исемендәге 158-се Башҡорт гимназияһы асылыуға быйыл 20 йыл тулды.

Алтын көҙ... Ҡәҙерҙәрен белгән кешегә ошо мәлдәге тәбиғәт матурлығы - үҙе бер ожмах. Ә бит ғүмер көҙө - ҡартлыҡтың да үҙ матурлығы, үҙ мәғәнәһе бар. Мәҫәлән, беҙҙең ағинәйҙәребеҙ ҙә сыуаҡлы, мул һутлы емештәре өлгөргән йәмле ғүмер миҙгелен кисергән һымаҡ. Улар, халҡыбыҙҙың традицияларын, халыҡ педагогикаһын, байрамдарын, милли кейемдәрен, биҙәүестәрен, йолаларын һ.б. тергеҙеп, уңыштарын барлап, тормош тәжрибәләрен башҡаларға йомарт өләшә торған мәлдәрен кисерә һәм шуның менән бәхетлеләр ҙә.

Мәжит Ғафури исемендәге Башҡорт академия драма театры актерҙары, Башҡортостандың атҡаҙанған артистары Гөлнара Ҡаҙаҡбаева һәм Артур Кәбиров Мәскәүҙә үткән "40+" IX Халыҡ-ара ижади лабораторияла ҡатнашты. М.Щепкин исемендәге Юғары театр училищеһын тамамлаған актерҙарыбыҙ өсөн Мәскәү - студент йылдарына әйләнеп ҡайтыу ҙа, ике тиҫтә йыл дауамында тупланған тәжрибәне нығытыу ҙа. Артистарыбыҙ менән илебеҙҙең баш ҡалаһында ике аҙна дауамында барған, ижад кешеләрен көс-кәргә байытҡан, яңы үрҙәргә ҡанатландырған лаборатория тураһында әңгәмә ҡорҙоҡ.

Владимир Мегреның тайгала йәшәүсе Анастасия тураһындағы һигеҙ китаптан торған әҫәре ваҡытында бик ҙур ҡыҙыҡһыныу уятҡайны. Интернет сайттарында Мегре күтәргән проблемалар буйынса бәхәстәр һаман да дауам итә. Китап магазиндарында ла был китаптар оҙаҡ ятмай, үҙ уҡыусыһын таба тора. Хөрмәтле гәзит уҡыусыларыбыҙ, һеҙҙең иғтибарығыҙға ошо әҫәрҙең уйланырға мәжбүр иткәндәй ҡайһы бер өлөштәрен ҡабатлап тәҡдим итәбеҙ. Тәҡдим - беҙҙән, фекер - һеҙҙән, тигәндәй, үҙ уйҙарығыҙ менән уртаҡлашһағыҙ, ошондай кимәлдә аралашыуға бик тә шат булыр инек.

Бөгөн йәмғәтебеҙҙә Ислам диненең тотҡан урыны һәм мосолманлыҡҡа ҡағылышлы башҡа мәсьәләләр тураһында Башҡортостан Диниә назараты рәйесе урынбаҫары, Башҡортостан Юлдаш телеканалында барған "Бөгөн йома" тапшырыуы мөхәррире Морат хәҙрәт ЛОҠМАНОВ һәм Иглин ауылы имам-хатибы, Иглин районы мөхтәсибы Илшат хәҙрәт ҒӘТИӘТУЛЛИН менән әңгәмә ҡорҙоҡ.

Тәүҙә тәнҡит, унан һуң - үҙтәнҡит

1986 йылдың ғинуар айында мине "Совет Башҡортостаны" гәзите мөхәррире вазифаһына тәғәйенләнеләр, һәм минең тормошом тамырынан үҙгәрҙе. Хәҙер инде үҙемә үҙем баш, бер кем дә йәнеңде бимазалап тормай. Әгәр элегерәк кемдеңдер ҡушыуы буйынса һәм бирелгән тема сиктәрендә эш итергә тура килһә, хәҙер бурыстарҙы үҙем ҡуям һәм эштәремде үҙаллы башҡарамын. Һис һүҙһеҙ, ул саҡта матбуғаттың партияныҡы, КПСС-тың етәксе орган булыуы ҡаҡшамаҫлыҡ ине, әммә тәнҡитте һәм үҙтәнҡитте бер кем дә юҡҡа сығарманы.

Бер нисә йыл элек, гәзиттәребеҙҙең береһендә бер риүәйәт уҡығайным. Ҡуйы урман араһында йәшәгән бер тылсымсы үҙенең һарыҡ көтөүенән көн дә бер һарыҡты тотоп, һуйып ашай торған булған. Әммә һарыҡтар был хужаның ниәтен һиҙенеп, ҡасып йәшеренеп, уға ҡатмарлыҡтар тыуҙыра башлағас, тылсымсы үҙенең тылсымын эшкә егергә уйлаған. Һәр һарыҡтың күңеленә: "Һин - һарыҡ түгел, ә икенсе бер йән эйәһе, һин минән һис ҡурҡма, мин бит тик һарыҡтарҙы ғына ашайым", - тигән үәсүәсә ҡыла. Бынан һуң, үҙен кеше, арыҫлан йә бүре итеп тоя башлаған һарыҡтар, тылсымсынан ҡасып китмәү генә түгел, уның был эшендә хатта ярҙамсы ла булып китә. Үҙҙәрен бер аҙ "сәйер" тота тип һанаған башҡа һарыҡтарҙы хужаға күрһәтеп, бер-береһен тоттора ла башлайҙар...

Үткән аҙнаның һуңғы көндәрендә, ниһайәт, АҠШ бөтөн йүнәлештәр буйынса ла Украина менән хеҙмәттәшлекте өҙҙө. Был бер көн эсендә генә хәл ителмәне, әлбиттә. АҠШ президенты Дональд Трамп Newsmax америка телеканалына үҙенең интервьюһында әйткән фекеренсә, Вашингтон менән мөнәсәбәттәр ҡора торған кеше Зеленский түгел.

Быйығы көҙ күңеле ҡатҡан әҙәм балаларынан йылыһын йәлләмәҫкә булды, ахыры. Һәр хәлдә, сентябрь йәйгесә йылы, сыуаҡ көндәре менән һөйөндөрҙө. Октябрҙә лә әле плюс температура һаҡланып ҡаласаҡ, ти синоптиктар, тик барыбер көҙ һулышы ҡышты һөйрәй: иртәле-кисле һалҡындар, республиканың ҡайһы бер райондарында күҙәтелгән ҡар ҡатыш ямғырҙар, көслө ел үҙенекен итә.

Ҡыҙыҡ: 1113 йылда (бынан 9 быуат элек!) хәтирәләр яҙыусы Ғүмәр Әл-Хәйәм йәшәгән мәлен "ҡоторонған замана" тип баhалаған. Һәр быуын үҙе йәшәгән дәүерҙе шулай тип иҫәпләйме? Ҡыҙыҡмы был, әллә ҡыҙғанысмы?

Махсус хәрби операцияла баштан ҡатнашҡан һәр яугир Рәсәй Ҡораллы көстәренең яңы һуғыш алымдарын үҙләштереү этаптарын яҡшы белә. "Әхмәт" позывнойлы яҡташыбыҙ шундайҙар араһынан. Ул тәүҙә алыҫҡа төбәлгән авиация разведкаһы төркөмөндә хәрби бурыстарын үтәй, шунан БПЛА расчеттына күсә.

"Киске Өфө" гәзите милли баҫмаларыбыҙ араһында айырым урын биләп тора, тип әйтер инем.