Арабыҙҙа милләтебеҙ тарихы менән ҡыҙыҡһынмаған инсандар һирәктер. Был ҡыҙыҡһыныу, XX быуат аҙаҡтарында яңынан ҡабынып киткән милли-сәйәси хәрәкәттең бер сағылышы булып, һуңғы йылдарҙа айырыуса көсәйеп китте. Тарих, бары тик билдәле бер фәнни концепциялар нигеҙендә һәм ғилми тикшеренеү сиктәрендә генә фекерләүҙе мотлаҡ принцип тип иҫәпләгән тарихсы-ғалимдар даирәһенән сыға биреп, башҡа ғилем эйәләренең дә, айырым үҙешмәкәр тикшеренеүселәрҙең дә иғтибарын яулап алды. Әлбиттә, бындай ҡыҙыҡһыныу үҙенә күрә бер ижтимағи феноменға әйләнә башлауына ҡарамаҫтан, профессиональ тарихсыларыбыҙ үҙаллы тикшеренеүҙәрҙе һис тә хупламай, һәм улар, бер ҙә уйланып йә икеләнеп тормайынса, үҙҙәренең "епархияһына" рөхсәтһеҙ инеүселәргә "дилетант" мөһөрөн баҫырға әҙер генә тора.

Тарихтың туҙға ғына түгел, телгә лә яҙылғаны

Был интернет тигәндәре бик әкәмәт нәмәкәй икән. Юҡ, бик әкәмәт тә түгел, ҡурҡыныс та шикелле. Әллә ҡурҡыныс булыуы менән бергә бик кәрәкле лә инде?

"Киев ут эсендә, - тип яҙа "АиФ" аҙналығы хәбәрсеһе.- Ленинград, Ростов өлкәләренә, Wildberries менән Озон компанияларының логистик үҙәктәренә һәм башҡа граждандар объекттарына украин дрондары һөжүме яуапһыҙ ҡалмай" Эйе, Украина Ҡораллы көстәренең Ҡара диңгеҙҙән алып Киевҡаса һәм артабанғы объекттары утҡа тотола. Беҙҙең яңы реактив "Герань"дар 1000 км аралыҡҡа оса. Дошман үҙенең предприятие һәм складтарын йәшереп тотҡан Ровно, Луцк, Волынь ҡалаларын ут солғаны. Зеленский үҙе таныуынса, бөтөн был объекттар граждандар йәшәгән торлаҡ кварталдары араһында йәшерелгән, шуға күрә яуаплылыҡ та уның елкәһенә төшә. Рәсәй армияһы үткән аҙнаның һуңғы ике көнө буйына Киев һәм уның янындағы райондарҙы утҡа тотоп, хәрби-сәнәғәт объекттарын, шулай уҡ "Фламинго" өсөн деталдәр һаҡланған складтарҙы, НАТО ракеталарын юҡ итте.

1 сентябрҙән Рәсәйҙә тауыҡ, ҡаҙ һәм өйрәк, ғөмүмән, барлыҡ йорт ҡоштары иҫәпкә ҡуйылырға тейеш.

Шағирыбыҙ Рәми Ғариповтың "Урал урманы" шиғырында:
"Ҡарағайҙар һәм беҙ ҡырағайҙар,
Бергә үҫтек, бергә шауланыҡ.
Сәнғәт серен, юҡ һүрәттән түгел,
Тәбиғәттән генә яуланыҡ", -
тигән юлдарын уҡыным да, "Ниңә әле беҙ сит илдәр фәлсәфәһен, психологияһын үҙ итәбеҙ, улар тураһында уҡырға яратабыҙ, хатта улар фекере алдында баш эйәбеҙ?" - тип уйлап ҡуйҙым. Шунан уйымдан ғына: "Мин башымды сит ил фекере менән тултырмай, саф башҡортса фекерләгем, башҡорт аҡылы менән йәшәгем килә!" - тип ҡырт киҫеп ҡуйҙым.

Махсус хәрби операция биләмәһендә пилотһыҙ бәләкәй авиация - ул юғары технологиялы фронт һыҙығы. Алдынғы был ғәскәр төрөндә хеҙмәт айыҡ аҡыл, инженерлыҡ һәләтен һәм тиҙ ҡарар ҡабул итеү талабын ҡуя.

Гәзит уҡыу, республикабыҙ баҫмалары хаҡында һүҙ сыҡһа, һәр ваҡыт күп йылдар өйөмә яҙҙырып алдырған һәм минең генә түгел, ғаиләмдең дә тоғро дуҫына әүерелгән "Киске Өфө" аҙналығы күҙ алдыма килә.

Күптәр өсөн өҙөлөп көткән хәбәр: 1 сентябрҙә Өфөнөң Пугачев урамы буйлап дүрт юл һыҙатынан да хәрәкәт асылды.

Егет кешегә етмеш төрлө һөнәр ҙә аҙ, тигән ата-бабаларыбыҙ. Был һүҙҙәр яңы ғына Красноярскийҙа үткән XXXIV "Бөтә Рәсәй студент яҙы" фестиваленән өс йүнәлештә еңеүҙәр яулап ҡайтҡан талантлы егет - Айҙар ИСХАҠОВтың үҙенә тап ҡына килеп тора. Еңеүҙәре менән ҡотлау форсатын файҙаланып, Айҙарға өс һорау бирҙек:

"Андыҙ барҙа, ат үлмәҫ, ирәүән барҙа, ир үлмәҫ" тигән мәҡәл халыҡ араһында шул тиклем киң таралған, уны беҙҙең республикала һәм башҡа күрше өлкәләрҙә йәшәгән башҡорттар араһында (мәҫәлән, Һамар, Силәбе башҡорттары) белмәгән йәки ишетмәгән кеше бик аҙҙыр.

Һүҙемде етмешләгән бала-саға, ейән-ейәнсәр, бүлә-бүләсәре булған ҡайным менән ҡәйнәмде иҫкә алып китеүҙән башлап ебәрмәксемен. Баймаҡ районы Байым ауылында торҙолар. Оҙон ғүмер кисереп, береһе туҡһанға етеп, икенсеһе унан да ашып донъялыҡтан киткән, береһе һуғыш, икенсеһе - тыл ветераны булған Усман һәм Раҡия исемле хөрмәтле кешеләр ине улар.

Йәмиләне кейәүгә бик иртә бирҙеләр. Бирҙеләр, тип ни, әле урам ҡыҙырып уйнап та туймаған ҡыҙ баланы, бесәй балаһы кеүек, матур сепрәккә урап тоттороп ебәрмәнеләр, әлбиттә.

Ирәмәнде МТМ-ға эшкә алдылар, тракторын ремонтлаған Рәшит ағаһына ярҙамсы итеп ҡуйҙылар. Таштимерҙәге СПТУ-ны бөтөп, тракторист-машинист дипломы алған йәш егеткә, был эш, дөрөҫөн әйткәндә, баштан уҡ оҡшап етмәне. Уның хыялы берәй яңыраҡ "Беларус"та үҙе кеүек танау аҫтына еҫ кермәгән малай-шалайҙарҙың, бигерәк тә ҡыҙҙарҙың күҙҙәрен ҡыҙҙырып, урам буйлап елдереп йөрөү ине. Шул матур уйҙарынан уға рәхәт булып китә, хатта усын усҡа һуғып, эх, тип ебәрә. Булманы, бригадир Ирәмәндең күҙҙәрендә уның татлы хыялдарын күрмәне.

Мине бесәйҙәрҙең бер ғәҙәте күптәнән аптырата килде. Улар, эттәрҙән айырмалы рәүештә, ҡойроҡтарын болғап, ялағайланып, ашарға һорамай, ә күҙгә тура ҡарап, мырылдап, ашатыуыңды талап итә, йәғни кешегә үҙенең хужа икәнен асыҡтан-асыҡ белдерә.

Сираттағы әңгәмәбеҙҙә ауыл хужалығы фәндәре кандидаттары - Башҡорт дәүләт аграр университетының ер төҙөлөшө кафедраһы доценты Руслан Радик улы ЗӨБӘЙЕРОВ һәм урмансылыҡ һәм ландшафт дизайны кафедраһының өлкән уҡытыусыһы Динә Әнүәр ҡыҙы РАФИҠОВА ҡатнашты.

Башҡорттарҙың Себер ерендә күптән йәшәүе билдәле. Быны бигерәк тә күренекле рус картографы, этнографы, тарихсыһы һәм архитекторы Семен Ульянович Ремезовтың (1640 - 1720 йылдан һуң) хеҙмәттәре иҫбатлай.

Гәзитебеҙҙең 28-се һанындағы "Айна нисек ярҙам итә?" исемле мәҡәләлә цифрлы оҫтахана ағзалары - яһалма интеллект белгестәре тураһында ҡыҫҡаса бәйән ителгәйне. Улар хаҡында тулыраҡ мәғлүмәт биреүҙе һорап, гәзит уҡыусылар мөрәжәғәт итте. Бөгөн ижади төркөмдөң иң мөһим, иң сағыу оҫталарының береһе - тәржемәсе-адаптатор Телмәҫ менән танышайыҡ.

РФ Оборона министрлығы хәбәр итеүенсә, үткән аҙнаның һуңғы тәүлегендә Рәсәй ғәскәрҙәре Украина ҡораллы көстәренең дрондар менән идара итеүсе 74 пунктын юҡ иткән.

Республикала ойошторолған ике тапҡыр Советтар Союзы Геройы Муса Гәрәев исемендәге пилотһыҙ системалар ғәскәрҙәре батальонына тәүге контрактсылар юлланды ла инде, тип хәбәр итә Башҡортостан Башлығының РФ Милли гвардияһы ғәскәрҙәре менән үҙ-ара эш итеү буйынса кәңәшсеһе Артур Йомағужин. Уның һүҙҙәренсә, тәүге бер аҙнала подразделение сафына ун ир-егет яҙылған. Улар уҡырға ил төбәктәренең береһендә урынлашҡан полигонға йүнәлгән.

Психиатр Эллен Лангер 1979 йылда ошо тәжрибәне үткәрергә ҡарар иткәндә үк ҡыйыу теорияларҙы тағы ла ҡыйыуыраҡ итеп ғәмәлдә ҡулланып ҡарауға өҫтөнлөк биргән белгес репутацияһына эйә була. Эллен, ғәҙәттә, тәжрибәләрен пенсионерҙар менән үткәргән.