Башҡортостан Һаулыҡ һаҡлау министрлығының штаттан тыш баш эпидемиологы Азат Мөхәмәтйәнов хантавирус тураһында белергә кәрәклеген һәм ял миҙгелендә унан ҡурҡырға кәрәкме, юҡмы икәнен һөйләне.

Был нимә?

Донъяуи әйберҙәрҙең булғаны менән риза булып, шөкөр итә белеү, ҡәнәғәтһеҙлек күрһәтмәү - кешене биҙәгән матур фиғелдәрҙең береһе ул. Был донъяның бәхет сере - Аллаһы Тәғәлә тәҡдире менән ҡәнәғәт булыу, тигән аҡыл эйәләре. Был, тәү сиратта, матди байлыҡҡа ҡағыла.

Артур Рәмил улы Собханғолов - бокс буйынса Азия һәм Европа чемпионы. Быйыл апрелдә ул билдәле тажик боксеры Баһадир Усмановты нокаутҡа ебәрҙе. Башҡортостандың ғына түгел, донъя боксы йондоҙо Артур Собханғоловтан интервью алыу теләге менән күптән яна инем. Шундай ҙур спортсының редакцияға килеүе бер кемдең дә иғтибарынан ситтә ҡалманы, айырыуса ҡатын-ҡыҙ коллегаларым ҡабат-ҡабат боксерға күҙ һирпеп-һирпеп ҡуя. Әйткәндәй, әңгәмә бокс тирәләй генә түгел, гүзәл зат вәкилдәре хаҡында ла барҙы. Артур тормошонда иң мөһим биш ҡатын-ҡыҙ барлығын һөйләне. Кемдәр улар?

Башҡорт халыҡ һөнәрселек мәктәбе мираҫ ҡына түгел, ә төбәк айдентикаһын үҫтереү ҡоралы тип әйтергә мөмкинме? Бөгөн брендтар нейроселтәрҙәр ярҙамында производствоны арзанайтыуға һәм глобалләшеүгә ынтыла, әммә йәмғиәттә ҡыҙыҡлы күренеш - ҡул хеҙмәтенә һәм халыҡ элементтарына тренд күҙәтелә. Йәштәр милли биҙәк төшөрөлгән кейемдәр кейә, этно-музыка тыңлай; заманса интерьерҙарҙа өләсәйҙәр ырғағы менән бәйләнгән төҫлө келәмдәр барлыҡҡа килә, ә ҡалаларҙа "үҙебеҙҙеке" тигән концепция менән ресторандар асыла һәм беҙ ашап үҫкән ризыҡтар әҙерләнә. Шул рәүешле үҙенсәлекле әйберҙәргә ҡыҙыҡһыныу арта.

Мауыҡтырғыс был һөйләшеүҙе тупһа яғынан килгән тауыш бүлде.
- Рәшиҙәәәү, һин ҡайҙа? Һине күрәйем дә, хуш итәйем тигәйнем...
Йорт тупһаһына килеп сыҡҡан Сәлимә апай тауышын ишетеп, аласыҡтан әсәйем килеп сыҡты.

Бөгөнгө әңгәмәбеҙҙә Өфө фән һәм технологиялар университетының Башҡорт филологияһы, шәрҡиәт һәм журналистика факультеты мөғәллимдәре - башҡорт әҙәбиәте һәм ватан һүҙ сәнғәте кафедраһы мөдире, филология фәндәре докторы, профессор, РФ мәғәриф өлкәһенең маҡтаулы хеҙмәткәре, БР-ҙың атҡаҙанған мәғариф хеҙмәткәре Гөлфирә Ниғәмәтйән ҡыҙы ГӘРӘЕВА һәм журналистика кафедраһы доценты, филология фәндәре кандидаты, БР-ҙың атҡаҙанған мәғариф хеҙмәткәре Азамат Абдрахман улы ҒӘЛЛӘМОВ ҡатнашты.

Күренекле шағир, яҙыусы, драматург һәм публицист, Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты Ғәзим Шафиҡов 2007 йылда, Башҡортостандың үҙ ирке менән Рәсәйгә ҡушылыуының 450 йыллығын байрам иткән көндәрҙә алып килгәйне редакциябыҙға ошо мәҡәләһен. Ошо тарихи датаны, уның әһәмиәтен тағы бер тапҡыр күҙҙән үткәрәйек әле, тип, Ғәзим Ғәзиз улының яҙмаһын ҡабатлап баҫырға булдыҡ.

Гәзитебеҙҙең 14-се һанында Бәҙри Әхмәтовтың "Хәйләһеҙ донъя файҙаһыҙмы?" тип аталған мәҡәләһен оло ҡыҙыҡһынау менән уҡығайным, 16-сы һанда шундай темаға ҡағылышлы Әхмәр Үтәбайҙың да бер яҙмаһы сыҡты. Кешелек донъяһы барлыҡҡа килгәндән алып, әҙәм балаларын һәр саҡ оҙатып килгән ошо мәсьәлә бөгөнгө көндә лә актуаль. Тарихыбыҙҙы ҡыҫҡаса байҡап, ошо хаҡта халыҡ мәҡәлдәрен дә уңышлы ғына ҡулланып, тәрән фекерләүсе был авторҙарҙың яҙмаһына битараф ҡалыу мөмкин түгел.

"Известия" хәбәр итеүенсә, 17 май төнөндә Һауа һөжүменә ҡаршы оборона көстәре Мәскәү һәм баш ҡала яны күгендә 120-нән ашыу Украина Ҡораллы көстәре дронын бәреп төшөрҙө, тип хәбәр итте мэр Сергей Собянин. Шартлатҡыс аппараттар һөжүме һөҙөмтәһендә 12 кеше йәрәхәттәр алған, өс кеше һәләк булған, торлаҡ йорттар зыян күргән. Йыл эсендә был баш ҡалаға иң ҙур һөжүм булған.

Рөстәм Нурыев: Беҙҙең Өфөлә Салауат Юлаев һәйкәлен реставрациялау тураһында төрлө фекерҙәр йөрөй. Кемдер уны суйындан эшләнгән көйө ҡалдырырға, кемдер бронзаға алмаштырырға кәрәк, ти. Был мәсьәлә буйынса һинең, яһалма интеллект булараҡ, фекерең ниндәй? Ниндәй ҡарар дөрөҫөрәк булыр ине?

Башҡортостанда пилотһыҙ системалар ғәскәрҙәре сафын тулыландырыу әүҙем дауам итә.

15 майҙа, Халыҡ-ара ғаилә көнөндә, Башҡорт дәүләт ҡурсаҡ театрында донъя халыҡтары әкиәттәрен йәш башҡарыусыларҙың төбәк-ара VII "Һаумы, һаумы, әкиәт!" конкурсына йомғаҡ яһалды.

Өфө районы Шамон ауылының "Аҡбуҙат" балалар баҡсаһында балалар күңелендә, хәтерендә оҙаҡҡа иҫтә ҡала торған "Башҡорт хазинаһы- дебет шәл" исемле фольклор байрамы үтте.

Көндәр йылыныу менән тәбиғәттә талпан да әүҙемләшә. Был башлыса апрель-октябрь айҙарына тура килә. Иң әүҙем ваҡыттары - май, июнь айҙары. Тап ошо мәлдә урманда талпан ҡаҙалыуы ихтималлығы ҙурая. Талпан энцефалит һәм боррелиоз ауырыуҙарын йоҡтороуы менән хәүефле.

Йылан һүҙен ишетеү менән күптәр һиҫкәнеп ҡуя. Ысынлап та, кеше өсөн тәбиғәттә көн күргән башҡа тереклектәр араһында йылан айырым урын алып тора. Уны күреү менән генә түгел, хатта күҙ алдына килтереү менән әллә нисек булып китә. Йәй көнө, бесән әйләндереп йөрөгән мәлдә, ҡапыл бакуй аҫтынан йылан килеп сыҡһа, бер метр түгел, биш метрға һикереп киткәнеңде һиҙмәй ҙә ҡалаһың. Шунан инде һәнәк оса бер яҡҡа, үҙең осаһың икенсе яҡҡа.

Элегерәк, минең яҙмаларымды уҡығас, мәҙрәсә, Ислам университетын тамамлаған ҡайһы бер имамдар: "Мәҡәләләрең яҡшы, тик ни өсөн "Аллаһ" һүҙендәге "һ"ны төшөрөп ҡалдыраһың? Улай дөрөҫ булмай бит…" - тип миңә иҫкәрмә яһағылағандары бар. Уларҙың әйткәнен тотоп, күптән инде мин был изге һүҙҙе шул аҙаҡҡы хәрефһеҙ яҙмайым.

Ҡатын миңә ваҡыты менән, һин бигерәк ҡыҙыҡһың, тип әйтеп ҡуя. Бәлки, шулайҙыр ҙа, кем белә инде. Ә шулай ҙа күрше минән ҡалышмай, буғай. Шуны алдан әйтеп ҡуяйым. Күрше хәбәрҙе матур һөйләй. Берәй йомошо төшә-ҡалһа, тураһын ярып әйтмәй. Өйрөлтә-сөйрөлтә, шунан ғына әйтеп ҡуя. Туҡта әле, миҫал өсөн бер ҡыҙыҡ хәлде һөйләп үтәйем.

- Бөгөн ауыл советында ултырышта теге оҙаҡ йылдар бер кем килмәгән, бер кем йәшәмәгән йорттарҙы емерергә кәрәк, тигәндәр, эйе! -Һәр икеһе сөкөр-сөкөр һөйләшеп, һәүетемсә генә сәй эсеп ултырған инәй-апайҙар, өҫтәлдең тәҙрә яҡ ситендә ултырған Разия апайҙың был хәбәрен ишетеп, ашауҙан туҡтап, уға текләнеләр. Беләм, Разия апай ярата ул хәбәрҙе матур итеп, еренә еткереп, тәмләп һөйләргә. Ҡайһы берәүгә был да оҡшамай.

Зиннур Ямалетдин улы Бикбов - бала сағы һуғыш осорона тура килгән, һуғыш һәм унан һуңғы ауыр йылдарҙың михнәттәрен, башҡа тиҫтерҙәре кеүек үк, һоҫоп "эскән" быуын вәкиле ине. Ул Йылайыр районынында күп йылдар төрлө етәксе вазифаларҙа эшләне, тормошо, ғаиләһе, хеҙмәте, замандаштары һәм үҙ заманы тураһында "Ер кешеһе" тип исемләнгән китап яҙҙы. 2020 йылдың ноябрендә 80 йәше тулған уҙаманды мәкерле ковид арабыҙҙан алып китте. Зиннур Ямалетдин улының китабынан уйлыларҙы уйландырыр өҙөктәр тәҡдим итәбеҙ:

Етәксе кеше - оркестрҙың һәр тактын, моңон тойоп эшләгән дирижер кеүек, тиҙәр. Ә бына етемлек әсеһен татыған балаларҙы тәрбиәләп аяҡҡа баҫтырыу етәксенән дә, уның ҡулы аҫтында эшләгән тәрбиәселәрҙән дә ниндәй ҙур сабырлыҡ, күңел йылыһы талап итеүен күҙ алдына килтереп ҡарайыҡ. Бына инде 20 йылдан ашыу ғүмерен ошо эшкә бағышлаған педагог, Ш. Хоҙайбирҙин исемендәге Ғаилә тәрбиәһенә булышлыҡ итеү үҙәге директоры, тәрбиәләнеүселәре өсөн икенсе әсәйгә әүерелгән Фәнисә Малик ҡыҙы БӘҘРЕТДИНОВА менән еңел булмаған хеҙмәтенең нескәлектәре хаҡында әңгәмәләштек.