Рөстәм Нурыев: Өфөлә бик матур "Китап-байрам" сараһы үтте. Донъя кимәлендә бындай саралар бармы? Китапҡа ҡарата замана халҡы ниндәй мөнәсәбәттә?

28-30 майҙа Өфөлә IV "Китап байрамы" Халыҡ-ара китап йәрминкәһе үтте. "Йәрминкәгә бик күп китап нәшриәте үҙ баҫмаларын ҡуйҙы, - тине Башҡортостан Башлығы Радий Хәбиров.- Әлбиттә, халыҡтың күпләп килеүе айырыуса әһәмиәткә эйә. Беҙҙең фестиваль китаптар һатыу тураһында ғына түгел. Бында яттан һөйләү конкурстары, яҙыусылар менән осрашыуҙар, яңы китаптарҙың презентациялары, ижади квестар үтә. Бындай киң программа йәрминкәне йәштәр өсөн ҡыҙыҡлы итә. Хәҙер ауыр ваҡыт, әммә беҙ был сараны календарыбыҙҙа ҡалдырырға ҡарар иттек". Сарала ҡатнашыусы ҡунаҡтар ҙа фестиваль тураһында матур фекерҙәрен еткерҙе.

Һуңғы ваҡытта ғаилә ҡиммәттәре юғалып ҡалыуын йәштәрҙең сит халыҡтың йолаларын, традицияларын үҙ итеүенә бәйләйем мин.

Башҡортостанда "Йыл ғаиләһе - 2026" Бөтә Рәсәй конкурсының республика этабы еңеүселәре билдәле булды. Унда ҡала һәм райондарҙан бөтәһе 130 ғариза килгән. Еңеүселәр ете номинацияла асыҡланды.

27 майҙа илдә Бөтә Рәсәй китапханалар көнө байрам ителде. 1795 йылдың 27 майында императрица Екатерина II Санкт-Петербургта беренсе дәүләт йәмиғ китап коллекцияһын булдырыу хаҡында ҡарар ҡабул итә, ул хәҙер Рәсәй милли китапханаһы тип атала.

Май айының һуңғы көнө - 31-енә ҡарай төн эсендә украин дрондары һыныҡтары төшөп, Ростов өлкәһендәге Матвей Курганы ауыл хужалығы етештереүселәрен тәьмин итеүсе хосусилаштырылған предприятие - яғыулыҡ һаҡлағысына ут ҡабына һәм янғын 3 600 кв м майҙанды ялмап ала. Урындағы халыҡ эвакуациялана. Янғын һүндереүҙә йөҙәрләгән кеше ҡатнаша, белгестәр янғын эҙемтәләренең артабан таралыуына мөмкин тиклем юл ҡуймаҫҡа тырыша.

Май байрамдары шау-шыуы астында, өҫтәүенә, пилотһыҙ шартлатҡыстар хәүефенән албыраған мәлдәрҙә, халыҡ елкәһенә тағы бер түләү һалынып ҡуйҙы: торлаҡ йорттарҙың күпселеге быға тиклем күрмәгән-белмәгән капиталь ремонтҡа түләү тағы ла арттырылды.

"Пилотһыҙ системалар ғәскәрҙәрендә хеҙмәт итергә теләүселәрҙән шылтыратыуҙар республиканан ғына түгел, башҡа төбәктәрҙән дә килә", - ти Контракт буйынса хәрби хеҙмәткә һайлап алыу пункты офицеры капитан Фәдис Солтанов.

"Салауат Юлаев һәйкәле"н реставрациялау буйынса Күҙәтеү советының сираттағы ултырышы булып үтте. Йыйылыусылар иң тәүге сиратта күптән көтөлгән лаборатория һығымтаһы менән ҡыҙыҡһынды.

Өфө мэрияһында кадрҙар үҙгәрҙе. Ҡала хакимиәте башлығы вазифаһын башҡарыусы итеп быға тиклем Хәйбулла районы хакимиәтен етәкләгән Рөстәм Шәрипов тәғәйенләнде. Ул 1 июндә үҙ бурысын үтәүгә тотондо. Был хаҡта Хөкүмәттең оператив кәңәшмәһендә Радий Хәбиров белдерҙе.

Биктимеровтар - йәмғиәт тормошонда әүҙем ҡатнашып йәшәүсе ижади ғаилә. Милләт алдында яуаплылыҡ - уларҙың булмышында. Таңсулпан РӘСҮЛ - шағирә, журналист, Башҡортостан Республикаһының Яҙыусылар союзы ағзаһы, Ибраһим Ғиззәтуллин исемендәге әҙәби премия лауреаты. Бөгөнгө көндә "Башҡортостан" гәзите хәбәрсеһе. Айҙар БАЙТИМЕРОВ - ҡурайсы, юғары категориялы педагог, Башҡортостан Республикаһының Ҡурайсылар союзы идараһы ағзаһы, Башҡортостан Ҡурайсылар ансамбле солисы, Өфөнөң 7-се Балалар музыка мәктәбенең ҡурай класы уҡытыусыһы, Заһир Исмәғилев исемендәге Өфө дәүләт сәнғәт институты Башҡорт музыкаһы факультеты оркестры етәксеһе, дирижеры. Ике ул үҫтерә улар, һәм туған телгә, сәнғәткә булған һөйөү, үҙ асыштары, табыштары менән ҡыуандырыу уларҙа ла асыҡ сағыла. Бөгөн ижади ғаиләнең эске тормошона күҙ һалырбыҙ, ғаилә бөтөнлөгө, тәрбиә, киләсәк алдында яуаплылыҡ тигән төшөнсәләргә тәрәнерәк бағырбыҙ.

Ишембай ябыҡ типтағы махсус уҡыу-тәрбиә учреждениеһы тәрбиәләнеүселәре "Урал батыр" эпосы һәм AY YOLA төркөмөнөң иң популяр "Һомай" йырынан илһам алып, башҡорт кейемдәре коллекцияһын булдырҙы.

Йәш быуынды тәрбиәләү, уларға халҡыбыҙҙың тарихын, ғөрөф-ғәҙәттәрен, йолаларын еткереү, туған телгә һөйөү уятыу, тәртипкә өйрәтеүҙә йәмәғәт ойошмаларының әһәмиәте ҙур. Был йәһәттән республикабыҙҙа оҙайлы йылдар эшләп килгән "Ағинәй" йәмәғәт ойошмаһы ни тиклем мөһим, хатта тарихи эштәр башҡарыуын күптәр, бәлки, аңлап та етмәйҙер. Бөгөн ағинәйҙәр үҙ теләге менән ауылының бар хәстәрен үҙ өҫтөнә алған. Улар тыуған ерҙәге тәртипте һаҡлай, йәш быуынды тәрбиәләй, һәр сараның йәме лә улар. Аҡыллы ауыл биләмәһе башлыҡтары күптән ағинәйҙәр менән бергә эшләй, күп йүнәлештә нәҡ уларға таяна.

Башҡортостандың социаль селтәрҙәрендә йыландар менән осрашыу осраҡтары әүҙем тикшерелә. Халыҡ быны аномаль йылы яҙ һәм ямғырҙар менән бәйләй, популяцияның ҡырҡа артыуы һәм йыландың хәүефлелеге тураһында фараздар төҙөй.

Башҡортостанда етештерелгән аҙыҡ-түлек тураһында һүҙ сыҡһа мин, беренсе сиратта, үҙебеҙҙең милли аш-һыуҙы күҙ алдына килтерәм. Бер быуаттан ашыу ҡымыҙ, буҙа, талҡан күпләп етештерелмәһә лә, сауҙаға сығарылмаһа ла, халҡыбыҙ милли асылына ҡайтырға мөмкинлек булыу менән уларҙы иҫенә төшөрҙө. Төшөрөп кенә ҡалманы, ә сәнәғәт масштабында етештерә башланы.

Янып торған күҙҙәр, һығылмалы зифа буй, ҡайнар темперамент - театр артисы өсөн кәрәк булған сифаттарҙың барыһына ла эйә булған Зилиә Азамат ҡыҙы СИТДЫҠОВА - әлеге көндә М.Ғафури исемендәге Башҡорт дәүләт академия драма театрының сағыу актрисаларының береһе. Ул И. Йомағолов исемендәге Стәрлетамаҡ башҡорт драма театрының танылған артистары Зөлфиә һәм Азамат Хәлиловтар ғаиләһендә тыуып үҫкән. Зилиә менән әңгәмә барышында уның ижады, шәхси ҡараштары һәм күңел донъяһы тураһында һөйләштек.

Иртәгә тағы судҡа.
- Юҡ, тағы ла ун көнгә кисектерә алмайым. Аръяғына эште ҡарау мөҙҙәте үтә. Өсөнә, сәғәт туғыҙға ҡуям ултырышты. Һеҙҙән ике һорауға яуап көтәм: үҙегеҙ әйткәнсе, ысынлап та техник өҙлөклөк арҡаһында эштә тотҡарлыҡ килеп тыуғанмы һәм был өҙлөклөктә һеҙҙең ғәйеп бармы? Шулар ғына. Бының өсөн ошо өлкәләге дипломлы белгестең баһалаунамәһе лә тамам булыр. Судья Ноғоманов һанлы мәғлүмәт технологиялары өлкәһендә белгес түгел. Аныҡ ҡына ҡарарға килеү өсөн миңә белгес һүҙенә, ул биргән документҡа таянырға кәрәк. Төшөндөгөҙмө? Аныҡ әйттемме?

Йәш быуынды тәрбиәләүҙә мәктәпкәсә балаларға белем биреү учреждениеларының әһәмиәте баһалап бөткөһөҙ. Балалар баҡсаһында улар йәмғиәттә йәшәүҙең тәүге тәжрибәһен ала - соцалләшеү процесын үтә, коммуникация алымдарын үҙләштерә, мәктәпкә әҙерләнә. Милли балалар баҡсалары тағы бер үтә лә мөһим йөкләмәне үҙ өҫтөнә алған - туған телгә, мәҙәниәтебеҙгә һөйөү тәрбиәләй, тарихыбыҙға ҡыҙыҡһыныу уята. Сираттағы әңгәмәселәребеҙ - Һупайлы биҫтәһендәге 308-се һанлы Башҡорт балалар баҡсаһы мөдире Фәйрүзә Рәйес ҡыҙы МУСАБИРОВА һәм Дим биҫтәһендәге 75-се һанлы "Аҡбуҙат" Башҡорт балалар баҡсаһы мөдире Гөлнара Фәниз ҡыҙы ТЛӘҮБАЕВА.

Ҡыйғы районында Ҡаҙығортау итәгендә иртә тимер дәүерендәге ҡылыс табылған. Ҡылыс ритуаль ҡорал булған һәм республикаға Ҡытайҙан килгән.

Күренекле шағир, яҙыусы, драматург һәм публицист, Салауат Юлаев исемендәге дәүләт премияһы лауреаты Ғәзим Шафиҡов 2007 йылда, Башҡортостандың үҙ ирке менән Рәсәйгә ҡушылыуының 450 йыллығын байрам иткән көндәрҙә алып килгәйне редакциябыҙға ошо мәҡәләһен. Ошо тарихи датаны, уның әһәмиәтен тағы бер тапҡыр күҙҙән үткәрәйек әле, тип, Ғәзим Ғәзиз улының яҙмаһын ҡабатлап баҫырға булдыҡ.