Күп йылдар инде боронғо башҡорт кейемен тергеҙеү менән шөғөлләнәм. 3D-принтер ҡулланып, биҙәүестәрҙе үҙем дә эшләйем. Яңы йыл алдынан башҡорт Ҡыш бабайына, башҡорт Ҡарһылыуына милли кейемдәр ижад итергә кәрәк, тигән уй төштө башыма. Һәм халыҡ араһында танылыу яуларлыҡ, үҙенсәлекле костюм тегеүҙе маҡсат итеп эшкә тотондом.

Бер ай самаһы Ҡарһылыуҙың биҙәүестәре әҙерләнде, уларҙы ниндәй төҫтәрҙе ҡулланып эшләү хәл ителде. Һөҙөмтәлә, традицион башҡорт кейеменән алыҫ китмәҫкә булдыҡ. Сөнки беҙгә тиклем барыһы ла уйлап табылған, барыһы ла матур, зауыҡлы. Ниһайәт, БР "Ағиҙел" башҡорт сәнғәт кәсептәре дәүләт унитар предприятиеһы, биҙәүестәрҙең 3D-моделдәрен эшләүҙә ярҙам иткән дуҫым Салауат Ғәниев, уларҙы тегеүсе әсәйем Зөлфиә Ғатауллина менән берлектә бер ай эсендә ике костюм тектек. Ҡарһылыу образы ҡашмау, селтәр, аҡ күлдәк һәм күк камзул ярҙамында һынландырылды. Ҡарһылыуҙың ҡашмауы һәм селтәре нигеҙенә ҡыҙыл туҡыма урынына күк төҫтәген ҡулландыҡ, ҡыҙыл мәрйендәрҙе аҡ сәйләнгә алмаштырҙыҡ һәм көмөш тәңкәләр урынына ҡар бөртөктәре формаһындағы пластик биҙәүестәр тектек. Башҡорт милли кейемен тулыһынса эшләп бөтөү мөмкин түгел, элек тә ир-егеттәр алыҫ походтарҙан ҡатындарына тәңкәләр, миҙалдарын алып ҡайтып бирер булған һәм селтәрҙәргә яңы элементтар өҫтәлгән. Ошо боронғо ғәҙәткә таянып, муйынсаҡтан эшләнгән таждар һатып алып, Ҡарһылыуҙың ҡашмауына тегеп ҡуйҙыҡ. Киләсәктә Ҡарһылыу костюмдарын төрлөләндереп эшләргә тырышасаҡбыҙ, әммә ҡанундарҙан тайпылыштар булмаясаҡ. Әйткәндәй, Ҡыш бабай ҙа юлда, Яңы йылға тиклем уны ла киң йәмәғәтселеккә сығарып өлгөрөрбөҙ, тип ышанам.
Балалар - беҙҙең киләсәк, тигән бөтәһенә лә билдәле һүҙҙәр бар. Әммә Башҡортостандағы балалар бәләкәйҙән башҡорт мәҙәниәтендә, башҡорт рухында тәрбиәләнә ала һәм беҙгә Снегурочканы - Ҡарһылыуға, Дед Морозды Ҡыш бабайға алмаштырырға бер нәмә лә ҡамасауламай. Хатта урыҫ атамаларын ҡалдырғанда ла үҙебеҙҙең милли кейемдәрҙә булһындар улар. Беҙ әҙерләгән костюмдарҙы башлап республика һәм Өфө ҡалаһының төп Яңы йыл байрамдарында булһа ла ҡулланырҙар, артабан халыҡҡа оҡшап ҡалһа, киң таралыр һәм Башҡортостандың брендына әйләнер, тип ышанам.

Илдар ҒАТАУЛЛИН,
БР "Ағиҙел" башҡорт сәнғәт әйберҙәре кәсептәре предприятиеһы дизайнер-конструкторы, башҡорт милли кейеме буйынса белгес.

КИРЕ СЫҒЫРҒА