Һуңғы ваҡытта ғаилә ҡиммәттәре юғалып ҡалыуын йәштәрҙең сит халыҡтың йолаларын, традицияларын үҙ итеүенә бәйләйем мин.

Ысынында, борон-борондан һәр милләттең үҙенә генә хас ғаилә институты булған. Әйтәйек, йәш ғаиләлә берәй бәхәс-низағ тыуһа, ике яҡтан да абруйлы, хөрмәтле бер-ике кешене саҡырып, кәңәш ҡорғандар. Ҡоҙа-ҡоҙағыйҙар ҙа йәштәрҙе уртаға ултыртып, сәбәп-ғәмәлде асыҡлап ебәргән. Кәңәш биргәндәр, ярҙам иткәндәр.
Ә был йола һаҡланғанмы хәҙер? Әллә йәш ғаилә хәҙер үҙен бөтәһенән дә аҡыллыраҡ итеп тоямы? Айырылышыу кеүек етди аҙымға атай-әсәй кәңәшенән тыш та барып буламы? Йәштәргә ҡыҫылмау, ҡыҫылдырмау тигән төшөнсә хәҙер киң таралған. Тап ошо күп ғаиләләрҙең тарҡалыуына килтерә түгелме һуң? Ғөмүмән, был күренештәрҙең күбеһенә йолаларҙан тайпылыу, уларҙы тотмау сәбәпле. Ҡоҙа-ҡоҙағыйҙар хәҙер күбеһенсә балаларының туйында ғына таныша бит. Тантананан һуң саҡырышыу, аралашыу юҡ. Ошо бер-береңә битарафлыҡ, бер-береңдең ғаилә йолаһын ихтирам итмәү, белмәү йәштәр тормошонда ла асыҡ сағыла. Ҡоҙа-ҡоҙағыйҙар бер һүҙле булһа, йәш ғаиләләге бәхәс тә тиҙ генә юҡҡа сығыр ине.
Бәхәс ҙурҙан икән, бергә йыйылып, кәңәшләшеп, уртаға һалып һөйләшергә кәрәк. Ә беҙҙә нисек? Балалар бәләкәй генә ҡаршылыҡтан да ҙур проблема яһап, айырыла ла ҡуя. Шуның менән мәсьәләне хәл иттем тип уйлай. Был хәл итеү түгел, ә проблеманан ҡасыу ғына. Психологтар кәңәшен тыңлап айырылышҡандар күплеген беләм. Ә был күңел торошон өйрәнеүсе белгестәр был йәштәрҙең нәҫел-затындағы йолаларҙы, уларҙың холҡон беләме? Юҡ, әлбиттә. Улар сит ил "бөйөк"тәренең теорияһын өйрәнә лә, үҙеңде ярат, үҙеңде уйла тип, ҡайтарып ебәрә. Ә йәштәр, аңын-тоңон аңғармай, үҙеңде яратыу шулай була икән тип, тиҙерәк иң еңел юлды һайлай.
Аҡыллы кәңәше, тәжрибәһе менән уртаҡлашырҙай ағинәй, аҡһаҡал йөҙөндә үҙебеҙҙең психологтарыбыҙ ҙа бар. Улар сит ил китаптары терминдары менән түгел, ә нәҫел-ара аралашыуҙағы тәжрибә менән эш итә. Бөгөн беҙгә ошо мәктәпте тергеҙергә кәрәк. Ауылдарҙа тормош ус төбөндә кеүек. Барыһы ла күренеп тора. Кемгә ниндәй кәңәш бирерҙе ауылдаштар үҙҙәре лә белә. Сит ил аҡылы менән түгел, ә үҙебеҙҙең йола, ғөрөф-ғәҙәт буйынса йәшәйек. Йола тотҡан - бәхеткә ирешкән...

Гөлнур СИБАЙ.
"Киске Өфө" гәзите, №22, 5 - 11 июнь 2026 йыл

КИРЕ СЫҒЫРҒА