Бөгөнгө еңел булмаған осорҙа замандаш зыялыларҙың үҙ халҡына әйтер һүҙе ниндәй булыр?

Фәнил БҮЛӘКОВ, шағир, Зәйнәб Биишева исемендәге 140-сы Башҡорт гимназияһы директоры: Ысынлап та, беҙҙең быуынға бик ҡатмарлы осор тура килде. Әлбиттә, һәр замандың үҙенең һынауҙары: 90-сы йылдар, мәҫәлән, бер төрлө үҙгәрештәр, ауырлыҡтар ваҡыты булһа, бөгөнгө көндәр психологик яҡтан тағы ла ҡатмарлыраҡ, тип уйлайым. Хәҙер идеологиялар һуғышы интернет селтәрҙәре аша бара, шуға ла кешегә дөрөҫ фекергә килеүгә ауыр ваҡыттар. Ошондай заманда ла яҡшыны насарҙан айырып өйрәнергә, һалҡын аҡыл менән эш итә белергә кәрәк.
Иң тәүҙә үҙ аҡылыңа таяныу, һәр нәмәне үлсәп, анализлап ҡарау мөһим, кинәт кенә һығымтаға килергә ярамай. Икенсенән, илебеҙҙең, халҡыбыҙҙың үткәнен өйрәнергә, йәғни, меңәрләгән йылдарға һуҙылған тарихты яҡшы белергә кәрәк. Нисәнсе генә йылдарҙы алма, илдәр араһында аҡыл һәм матди ресурстар өсөн көрәш, идеологиялар бәрелеше һ.б. сәбәптәр арҡаһында һәр ваҡыт ниндәйҙер ҡаршылыҡтар булып торған. Илдәр араһындағы үткәндәрҙә булған мөнәсәбәттәрҙе өйрәнеү кешеләрҙең психологияһын өйрәнгән кеүек бит ул. Тарих - ул ҡуласа, төрлө хәлдәр ваҡыт үтеү менән ҡабатланып тора, шуларҙы белеү хаталы фекерҙәрҙән аралай аласаҡ, минеңсә.
Ҡайһы бер әҙәмдәрҙең аңы үҙенә уңайлы тип күренгән фекерҙең ағын да, ҡараһын да шунда уҡ һеңдерергә, тиҙ генә берәй һығымта яһап ҡуйырға әҙер. Был йәһәттән информацион яҡтан белемле булыу һәм дөрөҫ мәғлүмәттән ялғанын айыра белеү, ә бының өсөн төрлө технологияларҙы өйрәнеү, рәсми мәғлүмәттәргә таянып ҡына эш итеү бик тә мөһим.
Шулай уҡ әлеге мәлдәрҙә, бигерәк тә оло быуын араһында, интернеттан төрлө мәғлүмәттәрҙе уҡып ҡурҡыуға, хатта паникаға бирелгәндәр бар. Ҡан ҡойош, криминал хаҡында яңылыҡтар уҡып, ниндәйҙер ҡәнәғәтләнеү, адреналин алғандар ҙа осрай. Ә ҡәҙимге кешегә паникаға бирелмәҫ өсөн бөтә мәғлүмәтте һөҙөп ҡарау кәрәк һәм беренсе урынға һинең ғаиләң, яҡындарың, яратҡан эшең ҡуйылырға тейеш, тип уйлайым. Эш менән мәшғүл, төрлө проблемаларҙы хәл иткән кеше тирә яҡтағы ығы-зығыға бирелеп ултырмаясаҡ бит. Минең үҙемдең, мәҫәлән, бөтмәҫ-төкәнмәҫ мәсьәләләрҙе хәл итергә кәрәк эшем, ижадым бар. Эйе, үҙеңдең ниндәйҙер фекереңде образдар аша еткерергә, күңелеңдәге төйөндәрҙе ижад аша ла сисергә мөмкин, ҡыҫҡаһы, үҙеңде ҡыҙыҡһындырған хобби һәм фекерҙәштәреңде табырға кәрәк.

"Киске Өфө" гәзите, №33, 21 - 27 август 2026 йыл

КИРЕ СЫҒЫРҒА