Әкиәт - бала саҡтың айырылғыһыҙ бер өлөшө. Уның аша бала күңеленә туған тел байлығы һеңә, тормошто әсә теле аша, башҡортса ҡабул итеү формалаша, холоҡ әүәләнә.

Әкиәт һөйләү - меңәр йыллыҡ тарихы булған йола. Бала көнө буйы телевизорҙан йәнһүрәттәр ҡараһа ла, кис атаһы йә әсәһе һөйләгән әкиәттән баш тартмаясаҡ. Сөнки әкиәттә зәңгәр экрандар тәҡдим иткән әҙер образдар юҡ, уны тыңлағанда сабый хыялына ирек бирә, геройҙарҙы нисек теләй, шулай күҙ алдына килтерә, хатта әкиәттең аҙағы оҡшамаһа ла, бала уны үҙенең фантазияһын файҙаланып, үҙе теләгәнсә тамамлап ҡуя.
Туған тел аша рухлы, әхлаҡлы быуын тәрбиәләү, уларҙың телмәрен үҫтереү беҙҙең Өфө ҡалаһы Дим райо-нындағы 75-се "Аҡбуҙат" башҡорт балалар баҡсаһының төп бурысы булып тора. Бөтә яҡтан да уңайлы шарттарға эйә булған балалар баҡсаһы белемгә ҙур ынтылыш, теләк менән килгән балаларҙың ҡанаттарын нығыта, һәләттәрен үҫтерә һәм уңыштарға өлгәштерә.
Беҙҙә байрамдар, иртәлектәр тик башҡорт телендә үтә. Ҡайһы бер балаларға был ҡыйынлыҡ менән бирелһә лә, улар бик теләп туған телгә ылыға, йырлайҙар, шиғыр һөйләйҙәр. Һөҙөмтәлә бәләкәстәрҙең тел байлығы, хәрәкәтсәнлеге һәм отҡорлоғо арта. Кескәйҙәргә милли йолаларыбыҙҙы, байрамдарыбыҙҙы, ғөрөф-ғәҙәттәрҙе өйрәтеп, башҡорт халҡының үткәненә, бөгөнгөһөнә, киләсәгенә ҡыҙыҡһыныу уятабыҙ, халыҡтың рухи байлығына ихтирамлы ысын шәхес тәрбиәләйбеҙ.
Беҙ кескәйҙәрҙе баҡсаға килгән тәүге көндәренән үк тел серҙәренә өйрәтә башлайбыҙ. Төрлө һамаҡтар, шиғырҙар, әкиәттәр, йомаҡтар өндәрҙе дөрөҫ әйтеп өйрәнеүгә булышлыҡ итә. Балаларҙы башҡорт халҡының йолалары, милли кейеме, музыка ҡоралдары менән таныштырып, бейеү-йырҙарын өйрәнеп, уларҙың күңеленә сәнғәткә мөхәббәт уятабыҙ.
Шулай уҡ балаларға донья халыҡтарының әкиәттәрен башҡорт телендә һөйләү һәм сәхнәләштереү беҙҙең балалар баҡсаһының мөһим эшмәкәрлек йүнәлеше булып тора. Бала өсөн әкиәт - ул фантазия, уйҙырма ғына түгел, ул уның өсөн ысынбарлыҡ. Әкиәт аша йәшәйеш, мөхәббәт, башҡалар тураһында ҡайғыртыусанлыҡ хистәре менән таныштыра алабыҙ. Был хистәр балалар өсөн әкиәти, улырҙың аңдары өсөн аңлайышлы, әммә ләкин әхләҡ тәрбиәһе, ысынбарлыҡ булып ҡала. Әкиәттең эстәлеге, геройҙар образдары буйынса фекер алышып, сағыштырыу алымдарын ҡулланып, беҙ балалар менән анализ яһарға ла өйрәнәбеҙ.
Беҙ әкиәттәр сәхнәләштереп, төрлө конкурстарҙа ла ҡатнашып, призлы урындар алабыҙ. Был сараларҙа ҡатнашыуҙа ата-әсәләрҙең дә ярҙамы бик ҙур. Улар костюмдар тегеүҙә, декорациялар әҙерләүҙә ихлас ярҙамлаша. Бына шулай итеп әкиәт илендә сәйәхәт иткәндә балалар тормош тәжрибәһе туплай, социаль күнекмәләр ала.

Илүзә ХАЖИӘХМӘТОВА,
тәрбиәсе.
"Киске Өфө" гәзите, №14, 11 - 17 апрель 2025 йыл

КИРЕ СЫҒЫРҒА