Баш ҡаланың Ленин урамындағы "Китап" нәшриәте магазинының лекторий залында БР-ҙың атҡаҙанған рәссамы Раушания Бәҙретдинованың "Изобилие. Муллыҡ" исемле картиналар күргәҙмәһе ойошторолғайны. Ошо сара барышында ижадсыға өс һорау менән мөрәжәғәт иттек.

Аяҡ кейемендәге таш кеүек маҙаһыҙлап торған мәсьәләләр була: тәү ҡарашҡа ҙур ҙа һымаҡ түгел, тик онотоп та, күнегеп тә булмай. Шуларҙың береһен "Дин һәм өн" тип атар инем.

Милләттәштәремә әйтер һүҙемде бөйөк мәғрифәтсебеҙ Аҡмулланың халҡыбыҙға нәсихәтенән башламаҡсымын.
Иң әүәл кәрәк нәмә - иман тигән,
Әхирәт эштәренә инан, тигән.
"Хоҙай, кисер!" тийеү менән эш бөтмәйҙер,
Иман шартын өйрәнмәһә, - Иван, тигән.

Быйыл Башҡортостандың Йәш тамашасылар театрына халыҡ шағиры Мостай Кәрим исеме бирелеүенә 20 йыл тулды. Ошо ваҡыт арауығында ғына түгел, ғөмүмән, театр барлыҡҡа килгәне бирле унда Мостай ҡото, Мостай рухы һаҡланыуға, был коллективтың да республика театрҙары араһында лайыҡлы урын яулауына шаһитбыҙ. Театрҙың директоры, Башҡортостандың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре Рәфис Гәрәй улы МӨХӘМӘТЙӘНОВ менән әңгәмәлә театрҙың тарихы тураһында ла, репертуар, тамашасы, ҡаҙаныштар хаҡында ла телгә алып үттек.

Бер аҙбарҙың ҡыйығы аҫтындағы кетәктә күп кенә тауыҡтар ғүмер иткән. Тығыҙ булһа ла, улар яҡшы йәшәгән. Хужалары уларҙы иң яҡшы ем менән туҡландырған. Ә тауыҡтар тырышып көн дә йомортҡа һалғандар. Тауыҡтар ҙа, хужа ла бик ҡәнәғәт булған. Бәләкәй кетәктең тарыраҡ булыуы ла ҡамасауламаған, киреһенсә, яҡшы булған. Сөнки һыуыҡ көндәрҙә тауыҡтар бер-береһенә һыйынышып ултырып йылынғандар.

Бөгөнгө әңгәмәбеҙҙә филология фәндәре докторы, профессор, М. Аҡмулла исемендәге Башҡорт дәүләт педагогия университетының башҡорт филологияһы факультеты деканы, Рәсәй Федерацияһы мәғариф өлкәһенең маҡтаулы хеҙмәткәре Ләйлә Миҙхәт ҡыҙы ХӨСӘЙЕНОВА һәм шул уҡ университет доценты, филология фәндәре кандидаты, БР-ҙың атҡаҙанған мәғариф хеҙмәткәре Зөләйха Әхмәт ҡыҙы ХӘБИБУЛЛИНА ҡатнашты.

XIX быуат аҙағында - XX быуат башында йәшәгән рус табибы, медицина докторы Дмитрий Петрович НИКОЛЬСКИЙ 1899 йылда Санкт-Петербургта баҫылып сыҡҡан "Башкиры. Этнографическое и санитарно-антропологическое исследование" тип исемләнгән үтә ҡыҙыҡлы китап авторы булараҡ билдәле. Унан башҡа Д.П. Никольский 1895 йылда "Землеведение" ғилми журналында "Из поездки к лесным башкирам" тигән этнографик мәҡәлә баҫтыра. Был мәҡәләлә Архангел заводы, Тирәкле, Уҫманғәле, Инйәр ауылдары һәм Көньяҡ Уралдың башҡа урындары иҫкә алына. Автор урындағы башҡорттарҙың көнкүреше һәм йәшәү рәүеше, ялан һәм урман зоналары башҡорттары араһындағы айырмалыҡтар хаҡында ла бәйән итә.

Илдә ҡырағай капитализм ныҡлы аяҡҡа баҫып, халыҡтың тормош-көнкүреше тамам мөшкөлләнгән, аҡса урынына бартер өҫтөнлөк иткән бер заманда Мәләүез ҡалаһының үҙәк майҙанындағы йәрминкәгә сыҡтым. Кибеттәр ҙә үҙ нөктәләрен асҡан, палаткаларҙа эшҡыуарҙар үҙ тауарҙарын маҡтап һата. Ит, йәшелсә, емеш-еләк тәҡдим итәләр.

РФ Президенты Владимир Путиндың 11-12 апрелдә Пасха уңайы менән тынлыҡ иғлан итеүенә ҡарамаҫтан, Украина Ҡораллы көстәре уны аңлы һәм тупаҫ рәүештә боҙоп, Херсон, Курск, Белгород өлкәләрендә йәшәүсе тыныс халыҡҡа тоҫҡап, артиллерия уты асты, ә Рәсәйҙең башҡа төбәктәренә, көндәгесә, дрондар осороуын дауам итте.

"Киске Өфө"нөң 14-се һанында ЯИ-КӨФӨ менән"Нейроселтәр яҙыусыны алыштыра аламы?" тигән һорауға әңгәмә ҡоролғайны. Ошо уҡ темаға фекер алышыуҙы Башҡортостандың халыҡ шағиры Гүзәл Ситдиҡова дауам итә.

Махсус хәрби операция зонаһында хеҙмәт итергә йыйынған йәштәр ни өсөн йышыраҡ пилотһыҙ системалар ғәскәрҙәрен һайлай? Киң мәғлүмәт саралары вәкилдәре менән әңгәмәлә Андрей Николаев (фамилияһы үҙгәртелгән) бының сәбәбен ҡыҙыҡһыныу менән аңлата.

Март, апрель айында һәр баҡсасының тәҙрә төбөндә борос, томат, баклажан шытып сыға башлағандыр, моғайын. Өйҙә үҫкән үҫентеләрҙе пикировкалау ҙа төп этаптарҙың береһе булып тора. Бына ошо "пикировка" тигәне нимә һуң ул? Баҡтиһәң, мотлаҡ тип иҫәпләһә лә, күптәр уны дөрөҫ башҡармай икән.

Әҙәпле кеше, тигәндә, беҙ тәртипле, күркәм сырайлы, бөхтә кейемле кешене күҙ алдына баҫтырабыҙ. Әҙәплелек - кешеләрҙең йәшәү рәүеше. Мосолман кешеһенең йәшәү рәүеше гүзәл, күркәм, әхләҡлы булырға тейеш.

XIX быуат аҙағы - XX быуат башы халҡыбыҙ тарихына ҡатмарлы һәм ҡаршылыҡлы осор булып ингән. Нәҡ ошо осорҙа, бер яҡтан, башҡорт ерҙәрен талау, колониаль иҙеү бығаса булмағанса көсәйеп китһә һәм, шуның һөҙөмтәһе булараҡ, халыҡ сикһеҙ бөлгөнлөккә төшһә, икенсе яҡтан, милли мәҙәниәт, әҙәбиәт, сәнғәт йылдам үҫеш кисерә, йәштәр араһынан бик күп ғалимдар, әҙиптәр күтәрелеп сыға, матбуғатта башҡорт тематикаһы һиҙелерлек яңғыраш ала. Атаҡлы шағир Ғәли Соҡоройҙоң улы Ғарифулла Кейеков эшмәкәрлеге ошо күренештәргә туранан-тура бәйле.

Хәйлә хаҡында һүҙ ҡуҙғатҡас, Мостай Кәримдең "Карусель" тигән билдәле шиғыры иҫкә төшә:
"Әйләнә карусель, әйләнә,
Карусель ҡоролған хәйләгә.
Осҡаны, сапҡаны, йөҙгәне
Һәм ерҙә һөйрәлеп йөрөгәне -
Һәммәһе бер тигеҙ елдерә,
Ел үҙе уларға юл бирә".

Ҡасан, ниндәй хата ебәрҙе һуң әле ул? Фәнзил йоҡлап китә алмаҫын белгәнгә, йоҡа юрғанын һаҡ ҡына ҡайырҙы ла, аяҡтарын ипле генә яңыраҡ икенсегә буялған һалҡынса иҙәнгә төшөрөп, урынынан ҡалҡынды. Йәнәштә ҡатыны ла тыныс түгел, ара-тирә тертләп ҡуя, әммә йоҡлай. Башҡалар ҙа инде нисәмә көн, төнгә ялғанып һуҙылған ҡайғылы мәшәҡәттәрҙән, ниһайәт, арынып, борсоулы төштәр донъяһына сумған. Кемеһелер ауыр һулап ҡуя.

XIX быуат аҙағында - XX быуат башында йәшәгән рус табибы, медицина докторы Дмитрий Петрович НИКОЛЬСКИЙ 1899 йылда Санкт-Петербургта баҫылып сыҡҡан "Башкиры. Этнографическое и санитарно-антропологическое исследование" тип исемләнгән үтә ҡыҙыҡлы китап авторы булараҡ билдәле. Унан башҡа Д.П. Никольский 1895 йылда "Землеведение" ғилми журналында "Из поездки к лесным башкирам" тигән этнографик мәҡәлә баҫтыра. Был мәҡәләлә Архангел заводы, Тирәкле, Уҫманғәле, Инйәр ауылдары һәм Көньяҡ Уралдың башҡа урындары иҫкә алына. Автор урындағы башҡорттарҙың көнкүреше һәм йәшәү рәүеше, ялан һәм урман зоналары башҡорттары араһындағы айырмалыҡтар хаҡында ла бәйән итә.

Физик яҡтан ниндәй генә кәмселектәре булмаһын, һәр бала белем алырға лайыҡлы. Республиканың Мөмкинлектәре сикле балаларға дистанцион белем биреү мәктәбе тап шундай үҙенсәлекле балаларҙың хоҡуғын тормошҡа ашыра ла инде. Һәм беҙ ошо учреждениеның директоры, кескәй сағынан уҡытыусы булыу хыялы менән янған һәм бына инде 27 йыл ғүмерен педагогия эшенә бағышлаған шәхес - Фәнил Йәмил улы НУРЕЕВ менән әңгәмә ҡорҙоҡ.

Прогрессив кешелек донъяһы, Израиль менән уның ҡотҡоһона бирелгән АҠШ президенты хакимиәтенең, һүҙ ҡуйышып, күҙ алдында Иранға ҡаршы енәйәти-террористик һуғыш алып барыуына ҡәтғи протест белдерә һәм күпләп митингыларға, демонстрацияларға сыға.

Бөгөнгө тыйыуҙар, сикләүҙәр, яза саралары менән янауҙар шарттарында граждандарҙың былай ҙа кешелек хоҡуғы тип иҫәпләнгән берәй мәсьәләне изгелек акты итеп күтәреүҙәр бик үк аңлашылып бөтмәй. Мәҫәлән...