Яңы рубрика асабыҙ: "Яһалма интеллект менән әңгәмә" тип атала ул. Гәзит уҡыусылар һорау бирә, ЯИ был һорауҙарға яуап бирә булыр. Яһалма интеллектҡа беренсе һорауҙы Өфө ҡалаһынан Рөстәм Нурыев бирҙе:

"Киске Өфө" баш ҡала гәзите генә түгел, ул туған телдә уҡый белгән һәр кем яҡын итер баҫма. Өфө үҙе лә бит өфөләр өсөн генә түгел, ә республиканың бар халҡы өсөн яҡын, үҙ ҡала. Өфө - Башҡортостан дәүләтенең "мейеһе", арҡа һөйәге. Яҙмышыбыҙ Өфөлә хәл ителә. Иртәме, һуңмы, ауылдарҙа йәшәүсе һәр ғаиләнең иғтибары улы, ҡыҙы, туғаны уҡыған, эшләгән баш ҡалаға төбәлә. Баш ҡалала булып ятҡан ваҡиғалар, ундағы көнитмеш, ығы-зығылар, шәхестәр, бигерәк тә уҡыу йорттары тураһында мәғлүмәттәр - барыһы ла яҡын республика халҡына. Шуға ла, Өфө - ул баш йортобоҙ һәм уның гәзите лә республика халҡы өсөн ят була алмай.

Яңы йылды Ер шарында йәшәгән халыҡтар төрлөсә ҡаршылай, әммә ул, моғайын, иң тәүге һәм иң боронғо халыҡ байрамы булғандыр. Ғәҙәттә, төрлө мөғжизәләргә бәләкәй балалар ышана. Ә Яңы йыл төнөндә ололар ҙа үҙҙәрен балаларса тота - юғиһә, ошо байрам менән бәйле йола-хөрәфәттәр күп быуаттар дауамында теүәл үтәлә килмәҫ ине.

Яңы йыл килеүен ҡаршылау - бөгөнгә тиклем килеп еткән иң боронғо ритуалдарҙың береһе, шуға күрә уны кешелектең тарихи байрамдары рәтенә индереп була.

"Уҡып - мулла, суҡып ҡарға булмаҫһың" ти халыҡ мәҡәле. Ысынлап та, мулла булыр өсөн уҡыу ғына етмәйҙер, күрәһең, сөнки һәр уҡыған кеше мулла булып китә алмайҙыр. Мулла булыр өсөн иң беренсе нәүбәттә Аллаһҡа тәрән ышаныу, иманлы, күңелеңдең саф булыуы талап ителәлер. Өҫтәүенә, үҙеңдең артыңдан башҡаларҙы дини юлға әйҙәр өсөн тәбиғи һәләтең дә, юлбашсылыҡ талантың да талап ителәлер һ.б.
Ә инде суҡыуға килгәндә, барыһы ла ябай ғына аңлашылып тора: бөтә ҡоштарҙың да суҡышы бар, улар барыһы ла суҡый белә, әммә уларҙың ҡарғалары ғына ҡарға тип атала.

Мөғжизәләргә ышанып, мөғжизәләр көтөп йәшәйбеҙ. Һәр Яңы йыл алдынан беҙҙең ошо хыял уттай баҙлап китә, күңелдәрҙә көтөү, өмөт ялҡыны дөрләй. Ләкин ул мөғжизәне ысынға әйләндереү өсөн кеше үҙе ниҙер ҡылырға тейештер бит инде? Бөгөнгө әңгәмәсебеҙ - космоэнергетика тип аталған тәғлимәтте һәм ғәмәлиәтте өйрәнеп, кешеләргә ярҙам итергә һәр саҡта ла әҙер торған замандашыбыҙ Рауфан МОРТАЗИН менән мөғжизәләр ғәмәлиәте хаҡында әңгәмә ҡорҙоҡ.

(Салауат Хәмиҙуллиндың видеофильмы буйынса)

Светлана Воробьева: Бында урта быуаттарҙың һүңғы осорона ҡараған әйберҙәр табылған. Мәҫәлән, ураҡ, бысаҡ кеүек көнкүреш әйберҙәренең урта быуаттарҙан аҙағыраҡ булған осорҙарҙа ҡулланылыуы раҫланды. "Чертово городище" ҡомартҡыһында табылған йоҙаҡтар һәм уларҙың асҡыстары типтары буйынса үҫешкән урта быуаттарҙа ҙур һандыҡтарҙы бикләү өсөн ҡулланылған, был артефакттарҙы XII-XIV быуаттар менән даталап була, ә был тап Алтын Урҙа осоро менән тап килә.

Бөгөн беҙҙе уратып алған ер, һыу, һауабыҙ аяуһыҙ бысраныуға дусар ителгән заманда көн дә тәғәм ҡылған икмәгеңә ҡәҙәр уйланыбыраҡ, шикләнеберәк ҡарарға тура килә. Был һүҙҙәр өсөн изге икмәккәй рәнйемәһен, ғәфү итә күрһен инде, ғәйеп ризыҡта түгел, беҙҙең үҙебеҙҙә.

Ишеттегеҙме, күрҙегеҙме әле был видеоматериалды: Киев күгендә - Рәсәй флагы елберҙәне! 20 декабрҙә билдәһеҙ кешеләр Рәсәй флагын таҡҡан квадрокоптер осорған. РФ Сит ил эштәре министрлығының рәсми вәкиле Мария Захарова уйынлы-ысынлы был фактты тап ошо көн билдәләнеүсе Рәсәй Хәүефһеҙлек советы хеҙмәткәрҙәре көнө менән бәйләп, уларҙы байрам менән ҡотланы һәм, Украинала был байрамды киң билдәләнеләр, тип шаяртты.

Ғәҙәттә, беҙ йыл ахырында түгел, ә яңы йылдан ниндәйҙер яңылыҡтар көтәбеҙ, ләкин тормош бөгөн йыш үҙгәреп тора, элекке закондар яңыса шарттарға яраҡлаштырыла, үҙгәртелә-төҙәтелә; һалым, штраф төрҙәре арта бара һәм был аңлашыла: халыҡҡа ғына түгел, ҡаҙнаға ла аҡса кәрәк - йылды буш кеҫә менән оҙатыу яраған эш түгел, уның эҙемтәһе киләсәкке айҙарҙа сағылыш алыуы бар бит, юғиһә.

Үткән аҙнала "Владимир Путин менән йыл йомғаҡтары" тип аталған тура бәйләнеш һәм ҙур матбуғат конференцияһын берләштергән сара үтте. Уның сиктәрендә дәүләт башлығы журналистарҙың һәм ил халҡының һорауҙарына яуап бирҙе. Быйыл тура бәйләнеш 4 сәғәт тә 27 минут дауам итте, Президент 80-дән ашыу һорауға яуап бирҙе. Тура эфирға бөтәһе 3 миллиондан ашыу, шул иҫәптән Башҡортостандан 43 меңдән ашыу мөрәжәғәт килгәйне.
Программаны быйыл билдәле журналистар Павел Зарубин һәм Екатерина Березовская алып барҙы. Сарала Башҡортостандан "Башинформ" мәғлүмәт агентлығы хәбәрсеһе Ләйсән Закирова, Башҡортостан юлдаш телеканалы журналисы Илдар Байбулатов һәм видеооператор Артур Хөснөтдинов, "Башҡортостан Республикаһы" мәғлүмәт агентлығы медиаредакторы Марсель Байдәүләтов һәм "Әбйәлил" гәзите мөхәррире Таңсулпан Йомағужина ҡатнашты. Ләйсән Закирова ил башлығына һорау бирә алды. Артабан - "Владимир Путин менән йыл йомғаҡтары"ның ҡайһы бер тезистары:

Рәхмәтлебеҙ ҡулдарына "Киске Өфө"бөҙҙө алып, беҙҙең аҡҡа ҡара менән яҙғандарҙы күҙҙән дә, аңдан да үткәргән, уның биттәренән кәрәкле мәғлүмәт тиргән, аҡыл, кәңәштәрҙе ҡабул иткән, ҡабул итмәгәне буйынса бәхәс ҡорған хөрмәтле уҡыусыларыбыҙға. Рәхмәт һүҙҙәребеҙҙе етеп килгән Яңы йыл менән ҡотлауҙарыбыҙға ҡушып оҙатабыҙ һеҙгә!

Башҡортостан Республикаһы Башлығы ҡарамағындағы Мәҙәниәтте һәм сәнғәтте үҫтереү мәсьәләләре буйынса советта ҡатнашыусы мәҙәни йәмәғәтселек вәкилдәре һәм журналистар Өфөнөң "Родина" кинотеатрында "Фәрзәнә көнбайышҡа бара" хәрби-патриотик фильмдың ябыҡ премьераһына йыйылды.

Ошо оран аҫтында берләшкәйне йәмәғәтселәр.
Борон-борондан әҙәми зат донъяуи мәсьәләләрҙе бергәләшеп хәл итергә күнеккән. Шуға ла айырым төркөмдәрҙән ырыуҙар, халыҡтар, дәүләттәр барлыҡҡа килгән, кешеләр, ауыл-ҡалалар ҡороп, йәмғиәткә тупланып, дөйөм ҡағиҙәгә буйһоноп йәшәргә өйрәнгән.

Матур ғына бер урманда йәшәгәндәр, ти, айыу әсәй һәм уның бәләкәй генә балаһы. Айыу балаһы ҡыштың иң сатлама һыуығында донъяға килә. Яҙғы йылы көндәр тыуғансы ул әсәһе менән өңөндә ғүмер итә. Бына бер заман әсәһе уны урманға, өңөнән тышҡа алып сыға. Ул ҙур гүзәл донъяны күреп, хайран ҡала. Айыу балаһы өсөн бөтә нәмә яңы, ят һәм ҡыҙыҡ тойола. Әсәһе уға ниндәй емештәрҙе, тамырҙарҙы, япраҡтарҙы ашарға яраҡлығын өйрәтә. Ергә ҡойолған сәтләүектәрҙе һәм үлән араһында йәшенеп үҫкән бәшмәктәрҙе нисек табырға күрһәтә. Һәр көн улар өңдәренән алыҫыраҡ китә. Ә бер көндө ташлы ярҙарынан ярһып йүгергән, шаулап аҡҡан йылғаға килеп сығалар.

Ҡатнашалар:
Ҡыш бабай.
Ҡарһылыу.
Дейеү.
Дейеүбикә.
Албаҫты.
Үрғуян.
Пони.
Аҡтырнаҡ.
Суртан.

Бөгөн халҡыбыҙ әүҙем урбанизация процесы кисерә. Совет осоронда һәм яңы быуат башына тиклем башҡорт башлыса ауылдарҙа йәшәһә, хәҙер күпләп ҡалаларҙа төпләнә. Киләсәгебеҙ булған урта быуын һәм йәштәр араһында был нисбәт бигерәк тә ҙур. Был шарттарҙа Өфөлә, миллионлы баш ҡалабыҙҙа, миллилекте һаҡлап ҡала алырбыҙмы, әллә өлкән быуын башҡортлоҡто үҙҙәре менән мәңгелек йортҡа алып китерме? Ошо уйланыуҙар Өфө ҡала клиник перинаталь үҙәгенең анестезиология һәм реанимация бүлеге мөдире Илдар Ришат улы КӘРИМОВ менән осрашыуға этәрҙе. Табиптың был мәсьәләгә ни ҡыҫылышы бар, тигән һорау тыуыр күптәрҙә. Яуап уның менән ҡорған әңгәмәне уҡыу барышында асылыр.

(Салауат Хәмиҙуллиндың видеофильмы буйынса)

Александр Юрченко, тарих фәндәре кандидаты, бойондороҡһоҙ тикшеренеүсе (Санкт-Петербург): Картала Итиль йылғаһы төшөрөлгән һәм артабан ул үҙенең бер ҡушылдығына күсә. XIV быуатта Кама йылғаһы ла Итиль тип аталған була. Башҡорт ҡалаһы йылға ярында, ҡалалар сылбырында күрһәтелгән. Картографтарҙы, дөрөҫөрәк әйткәндә, уларға заказ биреүселәрҙе һәм уларҙың информаторҙарҙын ҡалалар үҙҙәренән үҙҙәре генә ҡыҙыҡһындырмаған. Әйтәйек, был картала Мәскәү юҡ. Беҙ XIV быуатта Мәскәүҙең булғанлығын беләбеҙ. Ҡаланың картала күрһәтелмәүе уның булмауына дәлил түгел.

Бынан 32 йыл элек, 1993 йылдың декабрь айында, Рәсәйҙең һәм Башҡортостандың яңы Конституциялары ҡабул ителде. Дәүләт ҡоролошоноң төп принциптарын һәм ҡанундарын билдәләп, кеше һәм граждан хоҡуҡтарын ғәмәлгә ашырыуҙың төп ҡануни нигеҙе булараҡ, Конституцияның йәшәйешебеҙҙәге әһәмиәте баһалап бөткөһөҙ.

"Беҙ Украина өсөн үлергә теләмәйбеҙ", "Яңы донъя һуғышына - юҡ!" - Париж үҙәгендә, Эммануэль Макрон ишетһен, күрһен өсөн, Франция президенты офисы эргәһендә ошондай плакат һәм транспаранттар тотоп, протест маршына сыҡҡан кешеләрҙең иҫәбе-һаны юҡ, тип хәбәр итә РЕН ТВ күҙәтеүсеһе 14 декабрь материалында.